KINH TẾ VĨ MÔ THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU THANH KHOẢN TOÀN CẦU

Lợi suất trái phiếu toàn cầu chạm mức khủng hoảng năm 2008

Phân tích: Luis Blanco | Biên tập: Mohammad Shahid | 03 Tháng 9 2026, 02:57 ICT
Thay Đổi Cấu Trúc
JGB 10 Năm Vượt 3.0%
Lợi suất trái phiếu Nhật Bản đạt mức cao nhất từ năm 1996, cho thấy chi phí vay mượn nội địa đang tăng lên đáng kể.
Chi Phí Vốn Mỹ Tăng
US10Y Đạt 4.8%
Lợi suất Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm đỉnh từ tháng 01/2025, phản ánh áp lực từ khối lượng phát hành nợ mới.
Nguyên Nhân Cốt Lõi
Tài Khóa & Năng Lượng
Khác với rủi ro tín dụng năm 2008, đợt tăng lợi suất này bắt nguồn từ thâm hụt ngân sách và lạm phát giá dầu.

Thị trường Fixed income đang ghi nhận sự thay đổi lớn về mặt định giá. Trong tuần qua, lợi suất trái phiếu chính phủ tại các nền kinh tế hàng đầu đồng loạt tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Mức độ biến động này khiến nhiều nhà phân tích so sánh áp lực hiện tại với giai đoạn khủng hoảng tài chính năm 2008, dù nguyên nhân cốt lõi của hai thời kỳ là hoàn toàn khác biệt.

Lợi suất tỷ lệ nghịch với giá trái phiếu. Khi lợi suất tăng, điều đó đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư đang yêu cầu một mức lợi nhuận cao hơn để nắm giữ nợ quốc gia, và những người đang giữ trái phiếu cũ sẽ phải đối mặt với các khoản lỗ trên sổ sách.

Image

Áp lực chi phí vốn gia tăng trên bình diện toàn cầu.

Định Giá Lại Chi Phí Vốn Tại Mỹ Và Châu Âu

Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm đã giao dịch trong khoảng 4.79% đến 4.81%, mức cao nhất được ghi nhận kể từ tháng 01/2025. Đồng thời, kỳ hạn 2 năm cũng tiến lên mức 4.38%. Sự gia tăng này phản ánh mối lo ngại của thị trường về khối lượng phát hành trái phiếu mới khổng lồ từ chính phủ để bù đắp thâm hụt ngân sách.

Xu hướng này lan rộng sang Châu Âu. Lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 10 năm tiến sát 3.36%, cao nhất trong 15 năm qua. Trái phiếu Pháp đạt mức 4.22%, trong khi trái phiếu Vương quốc Anh cũng trở lại các mức lợi suất chưa từng thấy từ năm 2008. Theo dữ liệu từ Bloomberg, chỉ số tổng hợp theo dõi lợi suất trái phiếu chính phủ toàn cầu đã đạt 3.72%.

Yếu tố cộng hưởng cho xu hướng này là giá năng lượng. Sự leo thang căng thẳng tại Trung Đông đã đẩy giá dầu Brent vượt mốc 95 USD/thùng. Chi phí năng lượng tăng làm dấy lên kỳ vọng lạm phát sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến, buộc các nhà đầu tư trái phiếu phải yêu cầu một phần bù rủi ro lớn hơn để bảo vệ sức mua.

Biến Động Từ Nhật Bản

Đáng chú ý nhất trong đợt điều chỉnh này là sự dịch chuyển của thị trường Nhật Bản. Lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm (JGB) của quốc gia này đã vượt mức 3%. Các kỳ hạn khác cũng lập đỉnh mới: kỳ hạn 5 năm đạt 2.26%, kỳ hạn 2 năm đạt 1.80%, và kỳ hạn 20 năm lên tới 3.885%. Đây đều là những con số cao nhất kể từ năm 1996.

 

Việc chi phí vốn nội địa tăng lên có tác động trực tiếp đến dòng chảy thanh khoản toàn cầu. Trong quá khứ, mức lãi suất tiệm cận 0% của Nhật Bản đã nuôi chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất (Yen Carry Trade) — nhà đầu tư vay đồng Yên để mua tài sản lợi suất cao ở các thị trường khác. Khi lợi suất trong nước tăng, chiến lược này giảm đi sự hấp dẫn. Các tổ chức tài chính Nhật Bản có xu hướng đưa nguồn vốn trở lại quê nhà, làm suy giảm thanh khoản tại các thị trường tài sản rủi ro quốc tế.

Quá trình này được các chuyên gia đánh giá là một sự điều chỉnh chậm rãi và có hệ thống, thay vì một đợt bán tháo hoảng loạn. Tuy nhiên, với gánh nặng nợ công vượt 200% GDP và các kế hoạch chi tiêu tài khóa mở rộng của chính phủ, áp lực lên thị trường trái phiếu Nhật Bản dự kiến vẫn sẽ duy trì.

Tác Động Lên Định Giá Các Loại Tài Sản

Sự gia tăng của lợi suất trái phiếu tạo ra một môi trường tài chính chặt chẽ hơn. Nhóm cổ phiếu tăng trưởng, đặc biệt là các công ty công nghệ, chịu mức độ ảnh hưởng lớn nhất. Khi lãi suất cơ sở tăng, tỷ lệ chiết khấu được sử dụng để định giá các dòng tiền trong tương lai của doanh nghiệp cũng tăng theo, làm giảm giá trị nội tại của cổ phiếu.

 

Đối với Bitcoin, tài sản này đang giao dịch quanh mức 77,437 USD, ghi nhận mức giảm nhẹ khoảng 0.2%. Mặc dù điều kiện vĩ mô và căng thẳng địa chính trị không thuận lợi cho các tài sản rủi ro, sự biến động của Bitcoin vẫn nằm trong biên độ hẹp. Vàng cũng đang chịu áp lực do chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lời tăng lên, mặc dù những lo ngại về sức khỏe tài khóa của các chính phủ vẫn cung cấp một lực đỡ nhất định cho kim loại quý này trong dài hạn.

FinVenture View

Bản Chất Khác Biệt Của Áp Lực Hiện Tại

Cuộc khủng hoảng năm 2008 bắt nguồn từ sự sụp đổ của thị trường tín dụng bất động sản dưới chuẩn và hệ thống ngân hàng. Trái lại, môi trường hiện tại phản ánh rủi ro tài khóa: nguồn cung trái phiếu tăng cao để tài trợ cho thâm hụt ngân sách, kết hợp với rủi ro lạm phát từ giá năng lượng. Do đó, các công cụ chính sách hỗ trợ thị trường sẽ gặp nhiều giới hạn hơn so với trước đây.

Sự Dịch Chuyển Dòng Vốn Quốc Tế

Sự thay đổi về lợi suất tại Nhật Bản có khả năng làm giảm dòng tiền quốc tế mà nước này từng cung cấp thông qua carry trade. Khi vốn nội địa trở nên hấp dẫn hơn, các thị trường tài sản rủi ro bên ngoài có thể sẽ chứng kiến thanh khoản bị thu hẹp dần.

Vị Thế Của Các Tài Sản Thay Thế

Dù lợi suất cao thường gây áp lực giảm giá cho tài sản không sinh lời nội tại, việc Bitcoin vẫn duy trì được vùng giá 77,400 USD cho thấy một bộ phận dòng tiền đang xem xét khả năng phòng vệ của tài sản này trước rủi ro tiền pháp định.

K

Khoa Nam

Chuyên viên phân tích tài chính tại FinVenture

Chia sẻ
Social share links

0 Comments
Sort by
Oldest
User avatar