Impermanent Loss là khoản chênh lệch thiệt hơn giữa hai lựa chọn: mang token đi cung cấp thanh khoản trong một pool AMM, hoặc chỉ đơn giản giữ token đó trong ví.
Nó xảy ra khi giá của hai tài sản trong pool thay đổi mạnh tương đối với nhau. Khi đó, pool sẽ tự cân bằng lại tỷ trọng token bên trong để phục vụ trader. Kết quả là đến lúc bạn rút thanh khoản, số lượng từng token bạn nhận lại sẽ khác với lúc ban đầu — và tổng giá trị có thể thấp hơn phương án chỉ hold.
Impermanent Loss không có nghĩa là bạn “mất tiền ngay lập tức”. Nó là khoản thiệt hơn so với việc chỉ giữ tài sản, và chỉ thực sự được “chốt” khi bạn rút thanh khoản ra khỏi pool.
1. Vì sao Impermanent Loss xảy ra?
Trong AMM kiểu Uniswap v2, pool luôn cố giữ cân bằng theo công thức toán học. Khi giá thị trường thay đổi, arbitrage trader sẽ vào mua rẻ bán đắt để kéo giá trong pool về gần giá ngoài thị trường. Chính quá trình đó khiến thành phần tài sản trong pool bị thay đổi.
Pool còn lại ít token tăng giá hơn và nhiều stablecoin hơn.
LP bỏ lỡ một phần upside nếu chỉ so với việc hold.
Pool giữ nhiều token giảm giá hơn và ít stablecoin hơn.
LP chịu danh mục kém tối ưu hơn so với chỉ hold.
2. Ví dụ thực tế dễ hiểu: pool ETH/USDC
Giả sử bạn thêm thanh khoản vào pool ETH/USDC theo mô hình 50/50:
Sau một thời gian, giá ETH trên thị trường tăng từ 2,000 lên 4,000 USDC. Nếu bạn chỉ hold trong ví, danh mục của bạn bây giờ sẽ là:
2,000 USDC = 2,000 USDC
Tổng = 6,000 USDC
Khi rút ra, vị thế tương đương khoảng:
0.707 ETH + 2,828 USDC
3. Vì sao gọi là “impermanent”?
Nó được gọi là “impermanent” vì khoản lỗ này chưa chắc đã cố định mãi mãi. Nếu giá quay về gần mức ban đầu, mức IL cũng giảm đi. Ngoài ra, LP còn nhận được phí giao dịch, nên trong nhiều trường hợp phí có thể bù đắp một phần hoặc toàn bộ IL.
4. Mức IL tăng nhanh đến mức nào?
IL không tăng tuyến tính. Giá biến động càng mạnh, LP càng kém hơn so với người chỉ hold. Bảng dưới đây giúp hình dung nhanh:
5. Khi nào Impermanent Loss nguy hiểm nhất?
• Token mới, biến động thất thường
• Pool có ít thanh khoản nhưng giá thay đổi nhanh
• ETH/stETH trong giai đoạn ổn định
• Các cặp có tương quan giá cao
6. Framework 3 câu hỏi trước khi đi LP
Tổng kết
Impermanent Loss là một khái niệm bắt buộc phải hiểu trước khi cung cấp thanh khoản. Nó không phải “phí ẩn” do giao thức thu, mà là hệ quả tự nhiên của cách AMM cân bằng tài sản trong pool.
Hiểu đơn giản: LP đổi một phần upside của việc hold lấy dòng phí giao dịch. Nếu phí đủ lớn, chiến lược này vẫn có thể hiệu quả. Nhưng nếu bỏ qua IL, bạn rất dễ tưởng mình đang kiếm lợi suất tốt trong khi thực tế lại kém hơn việc chỉ giữ token trong ví.
Facebook Comments Plugin
