DeFi Landscape
Solana 2026
Toàn cảnh hệ sinh thái tài chính phi tập trung trên Solana: DEX, lending, stablecoin, perps và RWA theo từng mảng, cùng các số liệu quan trọng cập nhật đến tháng 3/2026.
1. Từ $1.5B lên $15B — DeFi Solana đã trưởng thành thực sự
Solana DeFi bước vào 2026 không còn là sân thử nghiệm. Hệ sinh thái đã xử lý $1.95 nghìn tỷ USD volume DEX trong năm 2025 — gấp đôi 2024 — và TVL tính bằng SOL đạt mức cao nhất lịch sử 80 triệu SOL vào tháng 2/2026, ngay cả khi giá SOL giảm 57% từ đỉnh. Đây là tín hiệu mạnh cho thấy người dùng đang triển khai vốn on-chain, không chỉ nắm giữ SOL.
Stablecoin supply tăng 10 lần trong 2 năm, từ $1.5B lên $15.1B, là bằng chứng rõ nhất về dòng vốn ổn định chảy vào hệ sinh thái. Goldman Sachs công bố nắm giữ $108M SOL. BlackRock BUIDL xử lý $550M trên Solana. Một ngân hàng Mỹ được liên bang cấp phép mở deposit native Solana vào tháng 2/2026. DeFi Solana không còn chỉ là câu chuyện của crypto native — nó đã bước sang ngưỡng cửa của tài chính truyền thống.
2. $1.95 nghìn tỷ trong 1 năm — Solana vượt Ethereum trên DEX
Năm 2024, Solana DEX bắt đầu cạnh tranh nghiêm túc. Sang 2025, Raydium và Jupiter cùng nhau chiếm hơn 35% global DEX volume. Raydium đạt $2.2B volume trong một ngày, gấp đôi Uniswap V3 ở cùng thời điểm. Catalyst chính là meme coin supercycle, throughput được cải thiện và Jupiter Ultra Mode với lớp bảo vệ MEV tốt hơn.
Điểm đáng chú ý trong Q4/2025 là sự nổi lên của Prop AMMs — các AMM lập trình được dùng oracle off-chain cho price discovery như HumidiFi và SolFi. Chúng không cần frontend riêng, chủ yếu được truy cập qua aggregator, nhưng ngày càng chiếm volume nhờ spread chặt ở các cặp SOL-stablecoin.
3. Từ $0 lên $3.6B — cuộc đua cho vay Solana bùng nổ năm 2025
Lending là mảng tăng trưởng nhanh nhất của DeFi Solana năm 2025. Jupiter Lend ra mắt tháng 8/2025 và đạt $500M TVL chỉ trong 24 giờ đầu — một trong những launch nhanh nhất lịch sử DeFi. Đến tháng 12/2025, tổng lending TVL toàn mạng vượt $3.6B, đánh dấu lần đầu Solana có money market đủ sâu để nói đến institutional capital một cách nghiêm túc.
Kamino vẫn giữ vị trí số 1 với $2.8B TVL, nhưng Jupiter Lend nhanh chóng chiếm gần 35% thị phần lending sau chưa đầy nửa năm nhờ tích hợp trực tiếp vào Jupiter superapp. Việc Gauntlet triển khai risk framework lên Kamino cũng cho thấy bộ tiêu chuẩn quản trị rủi ro kiểu Ethereum đang được nhập khẩu vào Solana.
| Protocol | TVL | Lãi vay USDC | Lãi gửi USDC | Đặc điểm nổi bật | Trạng thái |
|---|---|---|---|---|---|
| Kamino | $2.8B | 6.5–9% | 4.5–7% | Largest market, Gauntlet risk management, K-Lend V2, institutional vaults, RWA $1B+ | Mainnet |
| Jupiter Lend | $1.65B | 7–11% | 5–8% | $500M trong 24h launch, high LTV, rehypothecation, liên kết trực tiếp với Perps và superapp | Mainnet |
| marginfi (Save) | $380M | 5–8% | 3.5–6% | Giao diện đơn giản, stable yield, phù hợp passive depositor | Mainnet |
| Drift Protocol | $280M | Variable | Variable | Lending tích hợp trong nền tảng perps. Execution dưới 400ms | Mainnet |
| Solend / Cypher | $90M | 5–7% | 3–5% | Các OG protocol đang mất dần thị phần vào Kamino và Jupiter Lend | Mature |
“Jupiter Lend đạt $500M TVL trong 24 giờ đầu ra mắt — một trong những launch nhanh nhất trong lịch sử DeFi. Đến tháng 10/2025, TVL vượt $1.65B, chiếm khoảng 35% thị trường lending Solana chỉ sau 6 tháng.”
4. $15.1B stablecoin — Solana dẫn đầu P2P transfers toàn blockchain
Stablecoin là huyết mạch của mọi hệ sinh thái DeFi. Solana 2025 chứng kiến cú bùng nổ mạnh nhất từ trước tới nay: supply tăng từ $1.5B năm 2023 lên $15.1B cuối Q1/2026. Quan trọng hơn, hơn $1 nghìn tỷ stablecoin transfer P2P trong năm 2025 — chủ yếu là USDC — cho thấy stablecoin trên Solana được dùng để thanh toán và settlement, không chỉ làm nơi đỗ vốn tạm thời.
Tháng 2/2026, Solana xử lý khoảng $650B stablecoin transaction trong tháng. SoFi mở native Solana deposit. JupUSD được hậu thuẫn bởi BlackRock BUIDL và Ethena USDtb. USD1 của World Liberty Financial ra mắt từ 3/2025. Sự đa dạng hóa stablecoin đang diễn ra rất nhanh, nhưng USDC vẫn là đồng neo chính của toàn hệ sinh thái.
| Stablecoin | Supply | Issuer | Backing | Đặc điểm trên Solana | Yield |
|---|---|---|---|---|---|
| USDC | $10.0B | Circle | Cash + US Treasuries | Dominant #1, chiếm đa số quote asset trên DEX. Được dùng trong Visa settlement, SoFi và phần lớn hạ tầng thanh toán. | N/A |
| USDT | $2.2B | Tether | Cash, Treasuries, repos | Ra mắt từ 2020 trên Solana. Thị phần giảm dần trước USDC nhưng vẫn là đồng neo lớn thứ hai. | N/A |
| PYUSD | $871M | PayPal / Paxos | USD, Treasuries | Tăng 95.5% QoQ trong Q4/2025. Tận dụng Token Extensions, hooks và lợi thế on-ramp từ PayPal. | N/A |
| USDG | $870M | Paxos Global | USD, Treasuries | Được quản lý bởi MAS tại Singapore, thiên về enterprise use case. Có thanh khoản trên Raydium. | N/A |
| JupUSD | ~$600M | Jupiter + Ethena | BlackRock BUIDL + USDtb | Ra mắt 12/2025, là stablecoin sinh yield gắn chặt với Jupiter ecosystem và mảng RWA. | 4–6% APY |
| USD1 | ~$300M | World Liberty Financial | US Govt Treasuries | Ra mắt từ 3/2025, BitGo lưu ký, đang mở rộng tích hợp trong hệ Solana. | N/A |
5. $451B perps volume — kỷ lục tuyệt đối, Jupiter thống trị
Perps là mảng tăng mạnh nhất theo tốc độ trên Solana. Năm 2025, tổng perps volume đạt $451.2B — vượt cộng dồn tất cả các năm trước cộng lại. Jupiter Perps nắm hơn 75% thị phần và từng đạt đỉnh daily volume $65.4B trong tháng 10/2025.
Điểm quan trọng là Solana không chỉ có volume lớn, mà còn có execution thực sự nhanh. Các nền tảng perps lớn như Jupiter và Drift đều hoạt động ở mức dưới 400ms cho phần lớn giao dịch, đưa trải nghiệm on-chain tiến sát mô hình CEX.
| Protocol | Volume 2025 | Max leverage | Execution | Đặc điểm |
|---|---|---|---|---|
| Jupiter Perps | $337B+ | 250x (select pairs) | Sub-400ms | 75%+ thị phần. Tích hợp trong superapp. JLP chiếm phần lớn TVL liên quan đến perps của Jupiter. |
| Drift Protocol | ~$80B | 20x | Sub-400ms | CLOB hybrid, funding rates cạnh tranh, có insurance fund và lending tích hợp. |
| Pacifica | ~$20B | 50x | Sub-300ms | Ra mắt 6/2025, tăng nhanh, tập trung UX kiểu institutional và deep liquidity. |
| Zeta Markets | ~$14B | 20x | Sub-400ms | Đang chuyển hóa thành Bullet — ZK Rollup CLOB DEX, với volume lũy kế lớn. |
6. $1.1B RWA — tài sản thực đang chuyển on-chain
RWA — từ treasury, money market fund tới vàng và private credit — đang trở thành lớp tăng trưởng tiếp theo của Solana DeFi. TVL RWA tăng 58.7% QoQ trong Q4/2025 và đạt khoảng $1.1B. Đây là bước ngoặt vì nó kéo dòng tiền ít đầu cơ hơn vào DeFi.
BlackRock BUIDL, Ondo USDY, Figure PRIME, Matrixdock XAUm và Huma PayFi đang tạo ra một lớp tài sản có dòng tiền hoặc quyền đòi nợ trong thế giới thực, nhưng settlement vẫn diễn ra ở tốc độ và chi phí kiểu Solana. Điều đó mở ra mô hình DeFi mới: vừa có tốc độ của crypto, vừa có cash flow gần với TradFi.
7. Solana vs ETH L2s — ai đang thực sự dẫn đầu DeFi?
Câu hỏi thực tế hiện tại không còn là “Solana hay Ethereum” mà là Solana so với toàn bộ cụm L2 của Ethereum. Theo bộ số liệu tháng 12/2025 trong source gốc, Solana DeFi TVL khoảng $9.2B trong khi top ETH L2 combined ở quanh $9.05B — gần như ngang nhau nếu chỉ nhìn active DeFi capital.
Điểm khác biệt là Ethereum L1 và hệ L2 vẫn mạnh hơn ở lưu ký tài sản lớn, còn Solana vượt trội về chi phí, tốc độ và mật độ giao dịch. Vì vậy Solana đang giống một high-throughput trading + settlement layer, còn Ethereum vẫn giữ vị thế “vault layer” tốt hơn cho tài sản quy mô lớn.
| Chỉ số | Solana | Ethereum L1 | Arbitrum | Base | ETH L2 Top-5 |
|---|---|---|---|---|---|
| DeFi TVL | $9.2B | $47B | $2.8B | $2.2B | $9.05B |
| DEX Volume 2025 | $1.95T | ~$1.2T | ~$300B | ~$200B | ~$1.8T |
| Stablecoin Supply | $15.1B | $90B+ | $5B | $3.5B | ~$15B |
| Tx fee trung bình | <$0.001 | $1–5 | $0.01–0.1 | $0.01–0.05 | $0.01–0.1 |
| Finality | 400ms (12s final)* | 12s | ~1s confirm | ~2s confirm | 1–5s |
| Daily tx | 50–60M | 1–2M | 3–5M | 5–10M | ~25M |
| RWA | $1.1B | $5B+ | $800M | $400M | $3B+ |
* Theo source gốc, Alpenglow upgrade trong 2026 có thể kéo finality xuống khoảng 150ms.
Facebook Comments Plugin
