Pháp Luật & Chính Sách · Cập nhật 7/2026

Giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam:
Quy định cấp phép, xử phạt và thuế

Ai được phép cung cấp dịch vụ? Vi phạm bị phạt bao nhiêu? Nhà đầu tư và doanh nghiệp phải nộp thuế ra sao? — Hướng dẫn toàn diện từ Nghị quyết thí điểm 05/2025/NQ-CP đến Nghị định xử phạt 284/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/9/2026.

THÍ ĐIỂM 5 NĂM · NĐ 284/2026 HIỆU LỰC 01/09/2026 · PHẠT TỐI ĐA 200 TRIỆU · THUẾ TNCN 0,1%/LẦN

Bối cảnh nhanh

Việt Nam chưa công nhận tiền mã hóa là phương tiện thanh toán, nhưng đã chính thức cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Đây là lần đầu hoạt động phát hành, giao dịch, lưu ký tài sản mã hóa có khung pháp lý đồng bộ: cơ chế thí điểm (ai được làm), chế tài xử phạt (làm sai bị phạt) và chính sách thuế (nghĩa vụ tài chính). Bài viết này tổng hợp cả ba trụ cột đó.

200tr

Mức phạt tối đa với tổ chức

10.000 tỷ

Vốn góp tối thiểu lập VASP

≤ 49%

Trần sở hữu nhà đầu tư nước ngoài

0/7

Số VASP đã cấp phép chính thức

TÌNH TRẠNG CẤP PHÉP · THÁNG 7/2026

Chưa có sàn tài sản mã hóa nào được cấp phép chính thức

Bộ Tài chính nhận hồ sơ đăng ký từ 20/1/2026 (Quyết định 96/QĐ-BTC). Đến giữa năm 2026 có 5/7 hồ sơ vượt vòng thẩm định sơ bộ, nhưng chưa doanh nghiệp nào nhận Giấy phép chính thức. Sàn đầu tiên dự kiến vận hành Quý III/2026. Trong giai đoạn này, mọi hoạt động cung cấp dịch vụ, chào bán hay quảng cáo tài sản mã hóa ra công chúng khi chưa có Giấy phép đều là hành vi bị xử phạt.

01 · KHÁI NIỆM & PHẠM VI

Nghị quyết 05/2025/NQ-CP phân biệt tài sản mã hóa (crypto-asset) với các loại tài sản ảo khác, và loại trừ rõ những gì không thuộc phạm vi điều chỉnh:

Thuộc phạm vi

Tài sản mã hóa dùng công nghệ sổ cái phân tán (blockchain) để xác thực sở hữu và chuyển giao giá trị, bao gồm tài sản ảo và tài sản mã hóa phục vụ giao dịch, đầu tư.

Không thuộc phạm vi

Chứng khoán, tiền điện tử pháp định (CBDC/VNĐ số của NHNN), các tài sản tài chính đã được pháp luật khác điều chỉnh. Tiền mã hóa không là phương tiện thanh toán hợp pháp.

Nguyên tắc cốt lõi: Chỉ tổ chức được cấp Giấy phép mới được cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa; giao dịch phải thực hiện qua VASP được cấp phép; VND là đồng tiền thanh toán; và toàn bộ tuân thủ phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố.

02 · AI ĐƯỢC CẤP PHÉP — NGHỊ QUYẾT 05/2025

Nghị quyết 05/2025/NQ-CP (hiệu lực 9/9/2025) triển khai thí điểm trong 5 năm. Nghị quyết xác định 4 nhóm dịch vụ VASP có thể được cấp phép:

Tổ chức thị trường giao dịch

Vận hành sàn khớp lệnh mua/bán giữa các nhà đầu tư.

Tự doanh

Tổ chức giao dịch bằng nguồn vốn của chính mình.

Lưu ký tài sản

Nhận giữ, bảo quản tài sản mã hóa cho khách hàng.

Nền tảng phát hành

Hỗ trợ phát hành — chỉ cho nhà đầu tư nước ngoài, dựa trên tài sản thực.

Điều kiện cấp phép VASP (Điều 8)

Vốn góp ≥ 10.000 tỷ

Tối thiểu 65% vốn đến từ tổ chức; trên 35% từ ít nhất 2 tổ chức là ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ, bảo hiểm hoặc công nghệ.

Sở hữu nước ngoài ≤ 49%

Trần tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong tổ chức cung cấp dịch vụ.

An toàn CNTT cấp độ 4

Hệ thống đạt chuẩn an toàn cấp độ 4, kèm phương án quản trị rủi ro, phòng chống rửa tiền.

Nhân sự & quản trị

Người quản lý, điều hành đủ năng lực, kinh nghiệm; có quy trình KYC, lưu trữ dữ liệu và bảo vệ nhà đầu tư.

Thủ tục cấp, điều chỉnh và thu hồi Giấy phép (Điều 9–12)

Cấp Giấy phép

Doanh nghiệp nộp hồ sơ lên Bộ Tài chính; hồ sơ được thẩm định về vốn, công nghệ, nhân sự, phương án kinh doanh và tuân thủ. Giấy phép nêu rõ phạm vi dịch vụ được cung cấp.

Điều chỉnh Giấy phép

Khi thay đổi phạm vi dịch vụ, vốn, cơ cấu sở hữu hoặc các nội dung trọng yếu, VASP phải làm thủ tục điều chỉnh và được cơ quan quản lý chấp thuận trước khi triển khai.

Thu hồi Giấy phép

Giấy phép có thể bị thu hồi khi VASP không còn đáp ứng điều kiện, vi phạm nghiêm trọng, không triển khai hoạt động trong thời hạn, hoặc tự chấm dứt. Khi thu hồi, VASP phải có phương án xử lý, hoàn trả tài sản và bảo vệ quyền lợi khách hàng.

Chuyển tiền của nhà đầu tư nước ngoài (Điều 13)

VASP phải mở tài khoản chuyên dùng bằng VND tại ngân hàng được phép để tiếp nhận và thanh toán giao dịch của khách hàng. Nhà đầu tư nước ngoài chuyển tiền vào/ra theo quy định quản lý ngoại hối; VASP thực hiện báo cáo định kỳ hằng quý với cơ quan quản lý về dòng tiền và giao dịch.

03 · VI PHẠM BỊ PHẠT BAO NHIÊU — NGHỊ ĐỊNH 284/2026

Nghị định 284/2026/NĐ-CP (ký 16/7/2026, hiệu lực 1/9/2026) thiết lập chế tài xử phạt vi phạm hành chính. Phạt tiền tối đa 200 triệu với tổ chức, 100 triệu với cá nhân, kèm biện pháp khắc phục hậu quả (buộc nộp lại khoản thu bất hợp pháp, cải chính thông tin...).

HÀNH VI VI PHẠM

MỨC PHẠT

Cung cấp dịch vụ / quảng cáo, tiếp thị khi chưa được cấp phép

180 – 200tr

Chào bán sai đối tượng / không công bố bản cáo bạch

150 – 200tr

Khai thác / sử dụng trái phép dữ liệu tài khoản khách hàng

150 – 200tr

Công bố thông tin sai lệch, gây hiểu nhầm

100 – 150tr

Giao dịch tài sản chỉ dành cho nhà đầu tư nước ngoài

70 – 100tr

VASP không xác minh danh tính khách hàng (KYC)

50 – 70tr

Nhà đầu tư giao dịch ngoài sàn được cấp phép

30 – 50tr

Lưu ý: Các mức trên là khoảng khung theo từng nhóm hành vi; mức áp dụng cụ thể phụ thuộc tính chất, mức độ vi phạm, tình tiết tăng nặng/giảm nhẹ và có thể khác nhau giữa cá nhân và tổ chức. Bên cạnh phạt tiền còn có hình thức bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả.

04 · AI ĐANG XẾP HÀNG XIN CẤP PHÉP?

Đã có 5 trên 7 hồ sơ vượt vòng thẩm định sơ bộ. Hai hồ sơ chưa đạt là DOLPHINEX và SSID (Công nghệ số SSI).

VIXEX

Đã vượt vòng thẩm định sơ bộ

CTCP Tài sản số Việt Nam

Liên quan Sun Group

TCEX

Nhóm Techcombank

CAEX

Nhóm Việt Nam Thịnh Vượng

LPEX / SCEX

Nhóm Lộc Phát

Hàm ý: Vượt vòng sơ bộ không đồng nghĩa đã được cấp phép. Riêng tại Trung tâm tài chính quốc tế (Nghị quyết 222/2025/QH15), sàn giao dịch chỉ phục vụ khách nước ngoài.

05 · NGHĨA VỤ THUẾ & KẾ TOÁN

Chuyển nhượng tài sản mã hóa đã được đưa vào diện chịu thuế. Theo Thông tư 32/2026 và 41/2026/TT-BTC (hiệu lực 1/7/2026):

Cá nhân — TNCN 0,1%

0,1% trên giá trị mỗi lần chuyển nhượng, tính trên tổng giao dịch, không phụ thuộc lãi/lỗ.

Tổ chức trong nước — TNDN 20%

Tính trên thu nhập chịu thuế theo quy định thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tổ chức nước ngoài — 0,1% doanh thu

Áp dụng theo phương thức tính trên doanh thu phát sinh tại Việt Nam.

GTGT

Giao dịch tài sản mã hóa không chịu thuế giá trị gia tăng.

Khấu trừ & kế toán

VASP được cấp phép khấu trừ, nộp thuế thay; chế độ kế toán theo Thông tư 15/2026/TT-BTC.

Khuyến nghị tuân thủ cho đơn vị tư vấn đầu tư tài sản số

Đặc biệt lưu ý trong giai đoạn chưa có VASP được cấp phép chính thức

✓Rà soát toàn bộ nội dung tư vấn, quảng cáo, tiếp thị để không cấu thành hành vi cung cấp/quảng bá dịch vụ tài sản mã hóa khi chưa được cấp phép (phạt tới 200 triệu).

✓Định vị rõ dịch vụ: tư vấn đầu tư khác với cung cấp dịch vụ giao dịch/lưu ký/phát hành thuộc phạm vi cấp phép VASP.

✓Chỉ hướng khách hàng đến các sàn được cấp phép sau khi Giấy phép chính thức được công bố; tránh giới thiệu sàn nước ngoài chưa cấp phép.

✓Chuẩn hóa cảnh báo rủi ro và nghĩa vụ thuế (TNCN 0,1%/lần) trong tài liệu tư vấn cho nhà đầu tư.

✓Theo dõi thời điểm cấp phép và vận hành sàn đầu tiên (dự kiến Quý III/2026) để điều chỉnh mô hình hoạt động phù hợp.

“Khung pháp lý mới vừa mở đường cho thị trường tài sản mã hóa vận hành hợp pháp, vừa siết chặt chế tài với mọi hoạt động cung cấp dịch vụ, chào bán và quảng cáo khi chưa được cấp phép.”

Dòng thời gian pháp lý

9/9/2025Nghị quyết 05/2025/NQ-CP có hiệu lực, mở cơ chế thí điểm 5 năm

20/1/2026Bộ Tài chính bắt đầu nhận hồ sơ đăng ký (QĐ 96/QĐ-BTC)

1/7/2026Thông tư thuế 32/2026 & 41/2026/TT-BTC có hiệu lực

1/9/2026Nghị định xử phạt 284/2026/NĐ-CP có hiệu lực

Quý III/2026Dự kiến sàn tài sản mã hóa đầu tiên vận hành

Văn bản pháp lý tham chiếu

Nghị quyết 05/2025/NQ-CP — thí điểm thị trường tài sản mã hóa, hiệu lực 9/9/2025

Nghị định 284/2026/NĐ-CP — xử phạt vi phạm hành chính, ký 16/7/2026, hiệu lực 1/9/2026

Quyết định 96/QĐ-BTC — tiếp nhận hồ sơ đăng ký từ 20/1/2026

Thông tư 32/2026 & 41/2026/TT-BTC — thuế tài sản mã hóa, hiệu lực 1/7/2026

Thông tư 15/2026/TT-BTC — chế độ kế toán liên quan