Thị trường Trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB) đang ghi nhận sự thay đổi cấu trúc khi Lợi suất kỳ hạn 10 năm chạm mốc 2.825% vào đầu tuần – mức cao nhất kể từ tháng 10/1996. Sự dịch chuyển của đường cong lợi suất này báo hiệu khả năng khép lại của chu kỳ nới lỏng tiền tệ kéo dài, một yếu tố nền tảng từng hỗ trợ đáng kể cho thanh khoản của thị trường chứng khoán và Bitcoin (BTC).

Đồng thời, tỷ giá đồng Yên (JPY) tiếp tục duy trì quanh mức 162 JPY/USD – vùng giá thấp nhất kể từ năm 1986, bất chấp việc giới chức Tokyo đã thực hiện các biện pháp can thiệp ngoại hối (FX Intervention) quy mô lớn vào mùa xuân vừa qua.

Lợi suất JGB 10 năm phản ánh áp lực tái định chuẩn chi phí vốn. Nguồn: TradingView

Gia tăng Nguồn cung và Thu hẹp Bảng cân đối

Về mặt chính sách tài khóa, chính phủ Nhật Bản dự kiến triển khai kế hoạch huy động hơn 370 nghìn tỷ Yên (2.28 nghìn tỷ USD) nhằm đầu tư vào 17 lĩnh vực chiến lược đến năm 2040. Nhu cầu ngân sách cho chương trình này sẽ đòi hỏi khối lượng phát hành trái phiếu lớn hơn trong tương lai.

Ở khía cạnh tiền tệ, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đang trong lộ trình bình thường hóa chính sách. Các báo cáo từ Reuters cho thấy BOJ có thể duy trì việc thu hẹp quy mô mua vào trái phiếu cho đến năm tài khóa 2027, giảm dần vai trò của một bên cung cấp thanh khoản chính trên thị trường.

Sự thay đổi này đã phản ánh lên thị trường sơ cấp khi cuộc đấu giá trái phiếu 10 năm tuần trước ghi nhận tỷ lệ hấp thụ thấp, tạo áp lực đẩy lợi suất tăng. Với Tỷ lệ nợ công/GDP hiện vượt 200%, Nhật Bản đang đối diện với dư địa hạn chế trong việc ứng phó với chi phí vay mượn cao hơn.

Carry Trade Và Khả Năng Lan Truyền Rủi Ro

Trong chu kỳ trước, môi trường lãi suất cực thấp của Nhật Bản đã tạo điều kiện cho chiến lược Carry Trade (vay đồng Yên để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn như Cổ phiếu Mỹ, Trái phiếu Kho bạc và Tiền điện tử). Khi lợi suất JGB tăng, chi phí vốn cho các vị thế này gia tăng, tạo áp lực thu hồi dòng tiền. Quá trình đóng lệnh này thường đi kèm với việc bán ra các tài sản rủi ro (Risk Assets).

Động thái này từng được ghi nhận rõ nét. Việc BOJ điều chỉnh lãi suất vào tháng 07/2024 đã dẫn đến quá trình tái phân bổ danh mục quy mô lớn, một sự kiện được Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) nhấn mạnh trong các báo cáo ổn định tài chính. Điển hình, chỉ số Nikkei 225 từng thoái lui 12.4% trong phiên giao dịch ngày 05/08/2024, cùng thời điểm Bitcoin điều chỉnh xuống dưới mốc 50,000 USD.

Các chỉ báo về vị thế đầu cơ tiếp tục cho thấy sự phân hóa. Dữ liệu từ LSEG ghi nhận khối lượng bán khống đồng Yên đã đạt mức xấp xỉ 11.3 tỷ USD – mức cao nhất tính từ tháng 07/2024. Bất chấp việc Bộ Tài chính Nhật Bản đã giải ngân 11.73 nghìn tỷ Yên (73.6 tỷ USD) trong đợt can thiệp tỷ giá (tháng 4-5/2026), áp lực mất giá của đồng Yên vẫn chưa được đảo ngược hoàn toàn.

Động thái nâng lãi suất lên 1% vào tháng 6 vừa qua (mức cao nhất trong 31 năm) dường như chưa đủ để thiết lập lại điểm cân bằng. Goldman Sachs đưa ra dự phóng tỷ giá có thể tiếp tục suy yếu về mức 165 JPY/USD trong trung hạn. Nhiều định chế tài chính xem quá trình bình thường hóa lãi suất của BOJ là một biến số cần theo dõi đối với dòng tiền phân bổ vào Bitcoin.

Tại thời điểm bài viết, Bitcoin đang giao dịch quanh vùng 63,676 USD, duy trì sự ổn định tương đối so với phiên trước. Các phiên đấu giá trái phiếu kỳ hạn 30 năm sắp tới, kết hợp với các tín hiệu điều hành từ BOJ, sẽ là chỉ báo quan trọng. Một quá trình điều chỉnh có kiểm soát sẽ giúp thị trường hấp thụ rủi ro, trong khi bất kỳ sự rút vốn đột ngột nào cũng có thể gây ra biến động thanh khoản đối với cả thị trường chứng khoán và tài sản kỹ thuật số.