Jeremy Grantham — tỷ phú đồng sáng lập quỹ quản lý tài sản GMO và là huyền thoại đã dự báo chuẩn xác cú sụp đổ của cả hai bong bóng Dot-com (2000) lẫn Bất động sản (2008) — vừa dội một gáo nước lạnh vào thị trường tiền mã hóa. Ông thẳng thừng gọi Bitcoin (BTC) là một "cơ chế đầu cơ vô dụng" (useless speculative mechanism) và tiên đoán lớp tài sản này sẽ trải qua một cuộc suy thoái cấu trúc, lụi tàn dần trong vài thập kỷ tới. Lời phán xét đanh thép này được đưa ra ngay tại thời điểm nhạy cảm khi BTC đang chật vật dưới ngưỡng 60,000 USD, đánh mất hơn một nửa giá trị so với đỉnh năm 2025.
1. "Bằng Chứng Công Việc" Hay "Bằng Chứng Vô Nghĩa"?
Cốt lõi trong lập luận chỉ trích của Grantham nhắm thẳng vào cơ chế đồng thuận Bằng chứng Công việc (Proof-of-Work - PoW) — nhịp tim duy trì sự sống của mạng lưới Bitcoin. Đối với một nhà đầu tư vĩ mô luôn đề cao giá trị thặng dư kinh tế, việc đốt cháy một lượng năng lượng khổng lồ chỉ để xác thực các thuật toán mật mã là một sự lãng phí tài nguyên nghiêm trọng và không tạo ra bất kỳ giá trị thực tiễn nào cho xã hội.
"Việc chứng minh một khối lượng công việc vốn dĩ không cần thiết thì bản thân nó không có bất kỳ giá trị nào cả, và tương lai nó cũng sẽ chẳng bao giờ mang lại giá trị gì." — Jeremy Grantham nhấn mạnh sự phi lý trong mô hình kinh tế của Bitcoin.
He made a name for himself by making brave calls, and seeing around corners. Today Jeremy Grantham made a rare TV appearance on Squawk Box with a warning for investors. https://t.co/QNxCC0nioL pic.twitter.com/i5dpQRgV1Q
— Squawk Box (@SquawkCNBC) June 26, 2026
2. Thất Bại Trong Vai Trò Tiền Tệ Lẫn Nơi Lưu Trữ Giá Trị
Sự từ chối của Grantham không chỉ dừng lại ở vấn đề môi trường. Dưới góc độ Lý thuyết Tiền tệ (Monetary Theory), ông phân tích Bitcoin đã thất bại hoàn toàn trên cả hai phương diện:
- Không thể là Phương tiện thanh toán (Medium of Exchange): Một loại tiền tệ hợp pháp đòi hỏi sự ổn định và khả năng mở rộng (Scalability). Thực tế, người dùng bán lẻ không dùng Bitcoin để thanh toán nhu yếu phẩm, và các tập đoàn lớn cũng từ chối sử dụng nó làm phương tiện thanh toán B2B (Business-to-Business) vì rủi ro trượt giá quá cao.
- Hư ảo trong Vai trò Lưu trữ giá trị (Store of Value): Khác với cổ phiếu mang lại Cổ tức (Dividends) hay Trái phiếu sinh ra Tiền lãi (Coupons), Bitcoin là một tài sản Yield-less asset. Nó hoàn toàn không tạo ra Free Cash Flow. Theo Grantham, sự thiếu vắng các Yếu tố Cơ bản (Fundamentals) này khiến mọi nỗ lực thiết lập một "mức giá hợp lý" (Fair Value) cho Bitcoin đều chỉ là ảo vọng của giới đầu cơ.
3. Lời Tiên Tri
Tiếng nói của Grantham luôn mang sức nặng đặc biệt. Ông không chỉ dự đoán đúng bong bóng Dot-com và Khủng hoảng Subprime 2008, mà gần đây nhất, ông cũng đã lên tiếng cảnh báo về Bong bóng Cổ phiếu AI tại Mỹ — dự phóng một cú sụt giảm lên tới 70% của thị trường. Mặc dù timing của ông đôi khi đi trước thị trường (như việc ông cảnh báo chứng khoán sớm vào năm 2021 trước khi nó thực sự sụp đổ năm 2022), nhưng tầm nhìn vĩ mô của ông hiếm khi chệch hướng.
Biểu đồ giá Bitcoin tháng 06/2026, phản ánh đà suy yếu cấu trúc sau chu kỳ bơm vốn. Nguồn: CoinGecko
Nhận định của ông diễn ra ngay lúc thị trường trong bối cảnh vĩ mô vô cùng khắc nghiệt. Tính đến giữa tháng 06/2026, Bitcoin đang quanh mốc 59,663 USD - 60,500 USD. Các dữ liệu On-chain xác nhận một cuộc tháo chạy của dòng tiền tổ chức: Các Quỹ ETF Bitcoin Spot tại Mỹ đã ghi nhận mức rút ròng (Outflows) lên tới 6.35 tỷ USD chỉ trong 30 ngày. Thậm chí, giới lãnh đạo cấp cao như CEO của Coinbase cũng phải thừa nhận rằng: Lực hút vốn khổng lồ từ Hạ tầng Trí tuệ Nhân tạo (AI) đang trực tiếp rút cạn thanh khoản của hệ sinh thái Crypto.
Facebook Comments Plugin
