Industry Intelligence

[Báo Cáo Tổng Hợp] h1/2026: Thị Trường On-Chain

Nguồn tham khảo: Binance Research, “Half-Year 2026: On-Chain Markets”, 07/2026 (Moulik Nagesh, Michael JJ, Lim Kim Thye, Stefan Chen).

Điểm Nhấn Chính

-43,4 tỷ USD

Tổng TVL DeFi toàn thị trường giảm (-38%) trong nửa đầu 2026

-246,5 tỷ USD

Vốn hóa 6 Layer 1 lớn giảm (-42%)

5,05%

Tỷ lệ đốt BNB/năm — L1 lớn giảm phát duy nhất

~34 tỷ USD

Giá trị RWA token hóa (+50% từ đầu năm)

51,6 tỷ USD

Khối lượng thị trường dự đoán tháng 6 (+86%)

972 triệu USD

Thiệt hại từ 207 vụ tấn công — kỷ lục 6 tháng

Tóm tắt báo cáo

Nửa đầu 2026 là một đợt co hẹp on-chain trên diện rộng, không phải sự luân chuyển vốn. Tổng TVL DeFi giảm 43,4 tỷ USD (-38%), vốn hóa 6 Layer 1 lớn giảm 246,5 tỷ USD (-42%).
Chủ sở hữu biên của Ethereum chuyển từ ETF sang bảng cân đối doanh nghiệp: ETF giao ngay giảm từ hơn 6 triệu ETH xuống 5,2 triệu, còn các công ty kho bạc tài sản số (DAT) tăng từ 6 triệu lên 7,7 triệu ETH. Doanh thu chuỗi dự kiến giảm 53% cả năm.
Layer 2 tổng quát mất người dùng nhanh hơn thị trường: tổng thao tác người dùng L2 giảm ~77% từ tháng 1 đến tháng 6, trong khi Ethereum chỉ giảm 9%. Biên lợi nhuận L2 khoảng 99%.
REV mạng Solana giảm từ 40 triệu USD (tháng 1) xuống 14 triệu USD (tháng 6), giảm 64,5%. Cổ phiếu token hóa đạt 4% khối lượng DEX Solana trong tháng 6.
BNB Chain trở thành sàn dẫn đầu cổ phiếu token hóa. Vốn hóa RWA trên BNB Chain tăng 107%; BNB vẫn là L1 lớn giảm phát duy nhất với tỷ lệ đốt 5,05%/năm.
World Cup thúc đẩy thị trường dự đoán: khối lượng danh nghĩa tháng tăng 86% lên 51,6 tỷ USD; khối lượng phi thể thao trên Kalshi và Polymarket tăng 136%.

1 Tầng Giao Thức (Protocol Layer)

Các Layer 1 bước vào năm 2026 trong thế phòng thủ. Một loạt vụ tấn công DeFi lớn cộng với sự suy yếu kéo dài của thị trường crypto đã kéo tổng TVL DeFi trên tất cả các chuỗi giảm 43,4 tỷ USD (-38%). Vốn hóa của sáu Layer 1 lớn được đề cập giảm 246,5 tỷ USD (-42%) trong cùng kỳ.

Đằng sau bức tranh co hẹp là sự phân hóa đáng kể. NEAR là điểm sáng, giá tăng khoảng 17% trong nửa đầu 2026 trong khi ETH giảm 47%. NEAR định vị vào hai narrative bền bỉ — giao dịch theo ý định (intent) có tính riêng tư và AI compute — đồng thời đưa các ứng dụng do giao thức sở hữu về “nội bộ” và dùng doanh thu để mua lại token.

Tóm tắt các chỉ số chính của các Layer 1 lớn cuối nửa đầu 2026 (bảng dữ liệu bên dưới)

Chỉ số	Ethereum	BNB	Solana	Tron	Sui	NEAR
Vốn hóa (tỷ USD)	189,4	73,6	42,7	29,9	2,8	2,3
Khối lượng GD (tỷ USD)	3.529	214	695	104	109	52
Doanh thu 1H-26 (triệu USD)	92	70	140	172	2	3
Giao dịch/ngày (triệu)	2,23	15,44	110,11	11,35	4,57	2,34
Địa chỉ hoạt động/ngày (triệu)	0,64	2,57	4,23	3,4	0,27	1,38
Phí GD trung bình (USD)	0,2343	0,0247	0,0057	0,0835	0,0021	0,0706
Tỷ lệ staking	34%	19%	68%	46%	72%	45%
TVL DeFi (tỷ USD)	37,0	4,9	4,8	4,4	0,4	0,1
Cung stablecoin (tỷ USD)	155,3	17,8	15,6	89,7	0,5	0,1

Nguồn: Artemis, Staking Rewards, DeFiLlama, Binance Research, tính đến 01/07/2026

Hạ tầng stablecoin lại kể một câu chuyện khác. Dù xuất hiện các L1 chuyên về stablecoin (Plasma và Stable cuối 2025, Tempo do Stripe hậu thuẫn tháng 3/2026), Tron vẫn giữ phần lớn khối lượng stablecoin và tăng cung stablecoin on-chain từ 82 tỷ lên gần 90 tỷ USD. Vị thế dẫn đầu trong thanh toán khó bị soán ngôi hơn dự đoán.

2.1 Ethereum

Ethereum trải qua một giai đoạn chuyển đổi cấu trúc. Ethereum Foundation thay đổi nhân sự và có ý định thu hẹp vai trò về tầng giao thức theo khung CROPS (chống kiểm duyệt, mã nguồn mở, riêng tư, bảo mật). Vấn đề là điều này khiến không ai chịu trách nhiệm cho thứ thị trường cần: sự chấp nhận chủ động và lộ trình rõ ràng từ việc sử dụng mạng đến tích lũy giá trị cho ETH. Tỷ lệ ETH/BTC giảm từ 0,03381 xuống 0,02681 trong nửa năm (-20%). Hai tổ chức phi lợi nhuận độc lập mới là EthLabs và Ethereum Institutional được lập ra để thúc đẩy chấp nhận.

Tỷ lệ ETH/BTC suy yếu đều đặn suốt nửa đầu 2026

Dòng vốn ETF khuếch đại thay vì bù đắp narrative: số dư ETF giao ngay giảm từ hơn 6 triệu xuống 5,2 triệu ETH, cho thấy nhà đầu tư ETF nắm giữ theo chu kỳ. Ngược lại, các công ty kho bạc tài sản số (DAT) — dẫn đầu là Bitmine — tăng nắm giữ từ 6 triệu lên 7,7 triệu ETH (+27%). DAT nay đã vượt ETF trở thành bên nắm giữ ETH lớn hơn; riêng Bitmine chiếm gần 5% nguồn cung ETH, ETF và DAT cộng lại nắm gần 11%.

Tích lũy ETH bởi ETF giao ngay và các công ty DAT

Về phía cung blockspace, giới hạn gas trung bình được nâng lên khoảng 60M từ tháng 11, giá gas trung bình giảm 75% so với 2025 và số giao dịch tăng ~50%. Tuy nhiên điều này không chuyển thành doanh thu cao hơn: giá gas thấp bù trừ hết mức tăng thông lượng, doanh thu chuỗi dự kiến giảm 53% vào cuối năm nếu điều kiện duy trì.

Số giao dịch Ethereum tăng nhẹ trong 2026 nhưng doanh thu chuỗi giậm chân

Nâng cấp mạng — Glamsterdam

Nhắm nửa cuối 2026 (mục tiêu ~Q3, tham vọng nội bộ cuối tháng 8), là một trong những cuộc đại tu giao thức lớn nhất kể từ The Merge. Các thay đổi chính: Tách nhà đề xuất — nhà xây dựng khối được enshrined (ePBS, EIP-7732); danh sách truy cập cấp khối (BALs, EIP-7928) cho phép xử lý giao dịch song song; nâng giới hạn gas mục tiêu lên sàn 200M (so với ~60M hiện tại); gói định giá lại gas được kỳ vọng giảm phí L1 tới ~78% trong một số kịch bản; cùng khoảng 10 EIP hỗ trợ khác.

Giá gas giảm khi giới hạn gas tăng; mục tiêu 200M của Glamsterdam dự kiến nén phí thêm nữa

Hegotá & Strawmap

Hegotá (cuối nửa cuối 2026) tập trung vào bền vững dài hạn: Verkle Trees (ứng viên tính năng chủ đạo, dự kiến giảm ~90% yêu cầu lưu trữ của node, mở đường cho stateless client) và FOCIL (EIP-7805) cho khả năng chống kiểm duyệt. Strawmap (ghép “strawman” + “roadmap”) là tài liệu điều phối trực quan của EF với các mục tiêu: Fast L1 (đưa vào và hoàn tất trong vài giây), Gigagas L1 (~10.000 TPS qua zkEVM), Teragas L2, Post-Quantum L1 và Private L1.

Layer 2: Tính tổng quát đang mất dần ý nghĩa

Đầu 2026, Vitalik Buterin lập luận rằng các Layer 2 đa dụng không còn hợp lý khi Ethereum đang mở rộng L1 mạnh mẽ. Dữ liệu ủng hộ hướng kết luận này: tổng thao tác người dùng trên Layer 2 giảm ~77% từ tháng 1 đến tháng 6/2026, so với mức giảm 9% của Ethereum. MegaETH củng cố luận điểm: dù có năng lực kỹ thuật thông lượng siêu cao, mạng chưa có ứng dụng nổi bật giữ chân người dùng — TVL đỉnh 245 triệu USD nay đã rơi xuống dưới 100 triệu USD.

Tổng thao tác người dùng Layer 2 giảm ~77% từ tháng 1 đến tháng 6/2026, còn Ethereum giảm 9%

Những Layer 2 phát triển tốt đều là mạng tập trung vào ứng dụng hoặc mạng do một thực thể hậu thuẫn. Lighter và Reya là sàn giao dịch hợp đồng vĩnh cửu theo sổ lệnh, tự xây mạng riêng phục vụ hoạt động giao dịch của chính mình; Base và chuỗi Robinhood mới ra mắt là các mạng do doanh nghiệp hậu thuẫn với nguồn lực, kênh phân phối và sứ mệnh rõ ràng.

Các L2 có số thao tác người dùng hàng tháng cao hơn Ethereum

Mạng	TVS (USD)	FDV (USD)	Thao tác/tháng (triệu)
Lighter	868,2 triệu	2,2 tỷ	2.260
Base	11,8 tỷ	—	234
Robinhood	773,5 triệu	—	149
Reya	5,4 triệu	—	96

Mô hình doanh thu hay mô hình tiền tệ? Layer 2 đang vận hành ở biên lợi nhuận trung bình ~99%. Tháng 6/2026 họ thu về khoảng 15 triệu USD phí nhưng chỉ trả cho Ethereum 66.397 USD. Câu hỏi chiến lược đặt ra: Ethereum nên tăng phí thu từ L2 để cải thiện việc bắt giá trị, hay giữ phí thấp để khuyến khích hoạt động và củng cố luận điểm “ETH là tiền tệ”? Báo cáo nghiêng về hướng: mở rộng L2 là đúng, và nguồn lực tiếp theo nên dồn vào L1, sự chấp nhận và xây dựng sản phẩm tốt.

Dù blob quay lại mức cao nhất 2026, phí blob trả cho Ethereum chỉ 66.397 USD trong tháng 6/2026

2.2 Solana

Solana chịu áp lực lên REV (giá trị kinh tế thực — phí giao dịch và tip ngoài giao thức). REV giảm từ 40 triệu USD (tháng 1) xuống 14 triệu USD (tháng 6), giảm 64,5%, và trung bình giảm 13%/tháng trong năm qua. Nguyên nhân trực tiếp là sự sụt giảm giao dịch memecoin: khối lượng trên Pump.fun giảm từ 30 tỷ xuống 17 tỷ USD.

REV mạng Solana giảm trung bình 13%/tháng trong năm qua

Đáng chú ý, tỷ trọng memecoin trong tổng khối lượng DEX trên Solana lại tăng: chiếm 25% trong tháng 6 (đỉnh 34% tháng 3), do khối lượng bluechip giảm sâu hơn. Solana đang chuyển hướng thành “Nasdaq phi tập trung”: khối lượng giao dịch cổ phiếu token hóa đạt 4% tổng khối lượng DEX trong tháng 6.

Giao dịch memecoin từ Pump.fun chiếm 25% tổng khối lượng DEX trên Solana trong tháng 6/2026

Solana cũng dẫn đầu PropAMM — thiết kế tạo lập thị trường tự động độc quyền ưu tiên dòng lệnh — với hơn 90% thị phần on-chain và hơn 268 tỷ USD khối lượng trong 2026. Thiết kế này đã thu hẹp spread của SOL từ 5–9 bps xuống 1–5 bps, tạo nền tảng cho việc mở rộng sang các tài sản như cổ phiếu token hóa.

Solana dẫn đầu khối lượng PropAMM với hơn 90% thị phần

Solana dẫn đầu giao dịch tác tử (agentic) đầu 2026 nhưng mất ngôi vào tay Polygon từ tháng 3

Nâng cấp mạng Solana

Kể từ khi Firedancer ra mắt tháng 12/2025, việc áp dụng client mới diễn ra ổn định chứ không bùng nổ, khi Agave với JitoBAM vẫn thu tip/phí ưu tiên hiệu quả. Nâng cấp lớn tiếp theo là Alpenglow (kích hoạt mainnet dự kiến Q3 2026), thay thế Tower BFT và Proof of History bằng hai thành phần Voter và Rotor, dự kiến giảm thời gian hoàn tất giao dịch từ 12,8 giây xuống 100–150 mili-giây (~100 lần).

Việc áp dụng Firedancer bởi validator diễn ra ổn định chứ không bùng nổ

Hai đề xuất quan trọng hơn cho người nắm token là SIMD-550 (Double Disinflation) và SIMD-547 (Resource-Based Fee Burn). SIMD-550 tăng gấp đôi tốc độ giảm lạm phát hàng năm từ 15% lên 30%, đưa mạng về mục tiêu lạm phát cuối 1,5% trong ~2,8 năm thay vì 5,7 năm, giảm cung 9,52% sau sáu năm. SIMD-547 gắn phí cơ bản với tài nguyên tiêu thụ và đốt 100% phí thu được, dự kiến tăng tỷ lệ đốt hàng năm 2,5 lần (hơn 10 lần trong kịch bản bull).

Dự phóng tác động của SIMD-550 lên cung SOL

Sau	Lộ trình hiện tại (triệu)	Lộ trình đề xuất (triệu)	Giảm lượng SOL phát hành
1 năm	650,4	649,5	0,13%
2 năm	670,3	665,5	0,85%
3 năm	687,8	677	2,40%
4 năm	702,9	687,3	4,57%
5 năm	716	697,8	7,03%
6 năm	727,4	708,5	9,52%

Dự phóng lượng đốt tiềm năng do SIMD-547 tạo ra

Kịch bản	Dự phóng đốt/năm hiện tại	Dự phóng đốt/năm SIMD-547	Bội số so với hiện tại
Bear	213.160	394.200	1,8x
Base	266.450	675.250	2,5x
Bull	799.350	13.797.000	17,2x

2.3 BNB Chain

BNB Chain tăng trưởng mạnh về RWA token hóa: vốn hóa RWA on-chain tăng từ 1,9 tỷ lên 3,8 tỷ USD trong nửa đầu (+107%, ~2 tỷ USD), nâng thị phần RWA on-chain của BNB Chain từ 9,8% lên 13,5%. Trong đó 82% mức tăng đến từ trái phiếu kho bạc token hóa (chủ yếu là quỹ USYC của Circle). Đáng chú ý là sự mở rộng sang cổ phiếu token hóa: BNB Chain đưa nhóm này từ 34 triệu USD đầu năm lên 355 triệu USD (tháng 6) và 652 triệu USD (tháng 7), vượt Ethereum để trở thành chuỗi cổ phiếu token hóa dẫn đầu.

Vốn hóa RWA token hóa on-chain theo chuỗi; thị phần của BNB Chain tăng từ 9,8% lên 13,5% trong 2026

BNB Chain có thị phần vốn hóa cổ phiếu token hóa on-chain lớn nhất

Khi Binance ra mắt sản phẩm cổ phiếu token hóa riêng (bStocks) tháng 6/2026, phần lớn khối lượng ban đầu diễn ra trên sàn thay vì on-chain, trong khi xStocks trên Solana thu hút ~3 tỷ USD on-chain trong tháng. Điều đó thay đổi trong tháng 7: khi nhiều giao thức DeFi tích hợp bStocks, khối lượng giao dịch cổ phiếu token hóa vượt 4,5 tỷ USD, chiếm ~83% toàn bộ khối lượng cổ phiếu token hóa on-chain.

BNB Chain dẫn đầu khối lượng giao dịch cổ phiếu token hóa on-chain với 83%

Cung ròng hàng năm của Layer 1: BNB là L1 lớn duy nhất có nguồn cung giảm phát. Validator được trả hoàn toàn từ doanh thu gas thay vì phát hành mới; kết hợp cơ chế đốt thời gian thực BEP-95 (~10% phí gas) và chương trình Auto-Burn hàng quý (đã đốt ~6 triệu BNB trong bốn quý gần nhất) tạo ra tỷ lệ đốt 5,05%/năm. BNB Chain cũng là một trong những L1 sớm nhất gắn doanh thu ứng dụng (từ Binance CEX) với việc đốt token.

BNB là token L1 lớn duy nhất giảm phát, với mức giảm cung 5,05%/năm

Nâng cấp mạng: Hard fork Pasteur (BEP-673) nhắm ngày 25/08/2026, gồm nâng cấp tách nhà đề xuất — nhà xây dựng khối và đặt nền tảng cho thực thi song song toàn mạng qua Block-Level Access Lists — động lực chính cho cột mốc 20K TPS trong nửa cuối 2026. BNB Chain cũng công bố một mạng chuyên về AI cho tác tử tự động và giao dịch tần suất cao, nhắm 100K TPS, xác nhận trước dưới 50ms và hoàn tất dưới 1 giây; testnet dự kiến cuối 2026.

2 Tài Sản Thực Token Hóa (Tokenized RWAs)

Giá trị RWA token hóa tăng từ ~22 tỷ USD (tháng 1) lên ~34 tỷ USD (giữa tháng 7), tăng hơn 50%. Ngoài tăng trưởng thị trường, các nhà cung cấp hạ tầng tài chính lớn đẩy nhanh sự chấp nhận: Nasdaq được SEC phê duyệt hỗ trợ giao dịch cổ phiếu token hóa (tháng 3), NYSE giới thiệu khung tương tự (tháng 4), và DTCC (với hơn 50 tổ chức hậu thuẫn) tiến tới ra mắt nền tảng token hóa vào tháng 10/2026.

Giá trị RWA token hóa phân bổ tiếp tục mở rộng, duy trì trên ~30 tỷ USD kể từ tháng 4/2026

Hiệu suất cấp chuỗi phân hóa mạnh. Solana giữ giá trị token hóa lớn nhất trong các chuỗi tập trung vào RWA, còn Stellar là ngôi sao với mức tăng hơn 200% từ đầu năm, đạt ~2,3 tỷ USD — chủ yếu nhờ các sản phẩm quỹ tổ chức (BENJI của Franklin Templeton, USDY của Ondo, Spiko). Avalanche, BNB Chain và Solana cũng ghi nhận mức tăng đáng kể, trong khi Ethereum tăng trưởng chậm hơn về tỷ lệ.

Stellar tăng hơn 200% từ đầu năm về giá trị token hóa, với cơ cấu RWA gần như toàn bộ là quỹ token hóa

3.1 Cổ phiếu và thị trường tư nhân dẫn dắt tăng trưởng

Cổ phiếu token hóa và cổ phần tư nhân là hai nhóm RWA tăng nhanh nhất nửa đầu 2026, lần lượt +177% và +164% từ đầu năm, vượt nợ chính phủ, quỹ tổ chức và hàng hóa. Cổ phiếu token hóa hưởng lợi từ sự rõ ràng pháp lý và phân phối qua sàn (Ondo Global Markets, xStocks, bStocks). Cổ phần tư nhân tăng chủ yếu nhờ phân phối sản phẩm cho tổ chức — token hóa đang trở thành nâng cấp quy trình cho sản phẩm thị trường tư nhân hiện hữu.

Cổ phiếu và cổ phần tư nhân dẫn đầu tăng trưởng từ đầu năm, lần lượt +177% và +164%

3.2 Mở rộng khả năng tiếp cận RWA

Perp RWA tuy không phải thị trường on-chain theo định nghĩa nhưng phản ánh nhu cầu RWA của nhà đầu tư crypto. Khối lượng ngày gần đây vượt ~20 tỷ USD; Binance giữ thị phần lớn nhất (~60%), Hyperliquid dẫn đầu nhóm DEX. Cơ cấu nhu cầu dịch chuyển: đợt tăng đầu tháng 2 chủ yếu do hàng hóa (dầu, vàng, bạc) trong bối cảnh biến động vĩ mô, sau đó xoay sang perp gắn cổ phiếu nhờ đà AI trên thị trường công.

Khối lượng perp RWA tăng đều, Binance hiện chiếm ~60% tổng khối lượng

Perp Pre-IPO là hợp đồng tổng hợp, thanh toán tiền mặt, theo dõi định giá công ty tư nhân trước niêm yết. Nhóm này tăng trưởng nhanh, dẫn dắt bởi SpaceX, OpenAI và Anthropic. Trong tháng 5, Binance dẫn đầu khối lượng perp Pre-IPO được theo dõi với ~305 triệu USD (~43%). Đây vẫn là mảng non trẻ, phụ thuộc vào thanh khoản bền vững và khả năng hội tụ giá với các mốc tham chiếu thực.

Binance dẫn đầu khối lượng perp Pre-IPO tháng 5 với ~305 triệu USD (~43% tổng khối lượng)

bStocks mở rộng khả năng tiếp cận cổ phiếu token hóa

bStocks của Binance vượt 500 triệu USD vốn hóa trong bảy tuần đầu ra mắt, nâng thị phần trong nhóm cổ phiếu token hóa được theo dõi lên trên 20%. Từ 8/6 đến 20/7, bStocks tăng thêm 451,6 triệu USD (~64% tổng tăng trưởng thị trường được theo dõi), mức tăng tuyệt đối lớn nhất trong các nhà phát hành (tăng 4.151%). Ngoài giờ giao dịch Mỹ, bStocks chiếm 58% khối lượng — cho phép người dùng toàn cầu phản ứng trước khi thị trường Mỹ mở cửa.

bStocks vượt cột mốc 500 triệu USD trong bảy tuần đầu ra mắt

bStocks chiếm phần lớn khối lượng giao dịch gắn cổ phiếu ngoài giờ

bStocks duy trì spread dưới 0,4% so với thị trường quản lý trong kỳ nghỉ Juneteenth

Tái bảo hiểm token hóa mở rộng RWA sang tài chính chuyên biệt

Tái bảo hiểm token hóa nổi lên như một mảng tài chính chuyên biệt mới, đạt quy mô ~400 triệu USD giá trị on-chain, dẫn đầu bởi OnRe (sản phẩm ONyc) và Re Protocol (reUSD, reUSDe). Sức hấp dẫn nằm ở tính đa dạng hóa: lợi nhuận tái bảo hiểm chủ yếu đến từ hiệu suất bảo lãnh chứ không phải chu kỳ thị trường crypto.

RWA tái bảo hiểm đạt ~400 triệu USD, cho thấy sự mở rộng sang tài chính chuyên biệt

3.3 Hướng tới thị trường nghìn tỷ USD

Theo dự phóng của Binance Research, giá trị RWA token hóa có thể mở rộng theo nhiều kịch bản: Thận trọng 203 tỷ USD (5x, tỷ lệ thâm nhập 0,12%), Cơ sở 661 tỷ USD (18x, 0,4%), Bull 1,6 nghìn tỷ USD (48x, 1%) và Ngoại lệ 6,78 nghìn tỷ USD (198x, 4%). Trong đó, cổ phiếu token hóa là một trong những cơ hội lớn nhất: có thể tăng từ ~1,7 tỷ USD hiện nay lên ~349 tỷ USD (cơ sở) và ~987 tỷ USD (bull) theo dự phóng 2030 — được củng cố bởi kế hoạch của Binance bổ sung 10 bStocks làm tài sản thế chấp.

Vốn hóa thị trường RWA token hóa có thể đạt 6,78 nghìn tỷ USD

Cổ phiếu nắm tiềm năng token hóa lớn nhất trong các kịch bản 2030

3 Thị Trường Dự Đoán (Prediction Markets)

Nửa đầu 2026, thị trường dự đoán hợp nhất quanh một số sàn thống trị đồng thời thu hút vốn tổ chức, đối tác phân phối và đầu tư hạ tầng. Kalshi củng cố vị thế được quản lý tại Mỹ: hoàn tất giao dịch block tổ chức về hạn ngạch carbon (tháng 4) và công bố vòng Series F 1 tỷ USD do Coatue dẫn dắt ở định giá 22 tỷ USD (tháng 5). Polymarket tập trung vào sản phẩm ngắn hạn (thị trường crypto “Up or Down” 5 phút), siết tuân thủ và hoàn tất giao dịch block on-chain tổ chức đầu tiên (tháng 6). Predict.fun được tích hợp vào Binance Wallet trên BNB Smart Chain với trải nghiệm không tốn gas.

4.2 World Cup dẫn dắt mở rộng thị trường

Khối lượng danh nghĩa hàng tháng tăng từ ~27,7 tỷ USD (tháng 1) lên ~51,6 tỷ USD (tháng 6), tương ứng +86% từ đầu năm, khi hoạt động liên quan World Cup tăng mạnh. World Cup 2026 với thể thức 48 đội tăng ~60% số trận, tạo thêm nhiều sự kiện có thể giao dịch. Kalshi và Polymarket cùng chiếm ~63% khối lượng tháng 1 và 92% tháng 6; Kalshi giành thị phần nhanh hơn (đạt ~33 tỷ USD tháng 6, gấp 3,5 lần tháng 1).

Khối lượng giao dịch thị trường dự đoán hàng tháng tăng vọt khi mùa World Cup bắt đầu

Tính từ đầu năm, thể thao là nhóm lớn nhất với ~66,3% tổng khối lượng, theo sau là crypto ~13,6%, chính trị và nhóm khác mỗi loại ~8,1%, và exotics ~3,9%. Sự phù hợp giữa thị trường dự đoán và giải đấu lớn đến từ hai yếu tố: cấu trúc sự kiện có thể giao dịch (nhiều hợp đồng cho mỗi trận, vào/ra linh hoạt) và mô hình sàn giao dịch chi phí thấp (~1% so với ~10% của nhà cái truyền thống).

Thể thao dẫn đầu khối lượng thị trường dự đoán từ đầu năm, chiếm khoảng 66,3%

Kể từ World Cup, Rothera chiếm ~15% khối lượng nhóm này

Nếu duy trì tốc độ, khối lượng thể thao của thị trường dự đoán có thể vượt 739 tỷ USD vào 2030

4.3 Thị trường phi thể thao mở rộng nền tảng tăng trưởng

Dù thể thao dẫn dắt phần lớn tăng trưởng, khối lượng phi thể thao trên Kalshi và Polymarket cũng tăng từ ~5,5 tỷ USD (tháng 1) lên ~13 tỷ USD (tháng 6), tương ứng +136% từ đầu năm. Điều này cho thấy thị trường dự đoán đang xây dựng các use case định kỳ, bền vững hơn ngoài các sự kiện một lần. Người dùng hoạt động của Polymarket ổn định quanh 600K–700K, trong khi số thị trường mới hàng tháng vượt 500K trong cả tháng 5 và 6.

Khối lượng phi thể thao tăng vượt ra ngoài World Cup, dẫn đầu bởi Kalshi

Người dùng hoạt động của Polymarket ổn định quanh 600K–700K trong khi số thị trường mới tăng vọt

Thị trường crypto “Up or Down” là một phát triển sản phẩm chủ chốt. Sau khi ra mắt hợp đồng 15 phút và theo giờ cuối 2025, Polymarket thêm hợp đồng 5 phút từ tháng 2/2026. Hoạt động nhanh chóng tập trung vào kỳ hạn ngắn nhất: hợp đồng 5 phút chiếm trung bình ~63% khối lượng “Up or Down” hàng ngày và gần đây đạt ~81%. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây (“Settlement Manipulation in Prediction Markets”) chỉ ra rủi ro toàn vẹn thanh toán ở các hợp đồng siêu ngắn: dòng lệnh tăng mạnh trong những giây cuối trước thanh toán rồi đảo chiều ngay sau đó.

Thị trường crypto “Up or Down” của Polymarket bị chi phối bởi hợp đồng 5 phút, trung bình 63% khối lượng và gần đây đạt 81%

4 Tài Chính Phi Tập Trung (DeFi)

5.1 Thanh khoản rút lui nhanh hơn thị trường

DeFi bước vào 2026 với sản phẩm trưởng thành hơn nhưng đề xuất kinh tế yếu hơn cho dòng vốn không khác biệt. Tổng giá trị khóa (TVL) giảm từ 114,4 tỷ USD (1/1) xuống 70,1 tỷ USD (30/6), giảm 38,7%, với đợt reset mạnh trong tháng 2, phục hồi bất thành vào tháng 4 và một bước giảm thứ hai từ cuối tháng 4 đến tháng 6.

TVL DeFi giảm 38,7% từ 114,4 tỷ USD xuống 70,1 tỷ USD trong nửa đầu năm

Một phần mức giảm bị khuếch đại cơ học do giá token thấp hơn làm giảm giá trị USD của tài sản thế chấp. Tuy nhiên, DeFi giảm mạnh hơn thị trường chung ~9 điểm phần trăm trên cơ sở chỉ số hóa; tỷ lệ TVL/vốn hóa giảm từ 3,86% xuống 3,37%. Khoản vay DeFi đang hoạt động giảm 38,0% và doanh thu ứng dụng giảm 24,9% từ Q1 sang Q2.

Dòng thanh khoản rời khỏi DeFi vượt xa mức sụt giảm của thị trường

Riêng Ethereum chiếm 30,9 tỷ USD (70%) trong mức giảm 44,3 tỷ USD của TVL DeFi cấp chuỗi; tính cả các mạng lớn khác, tỷ trọng lên gần 90%. Điều này cho thấy mức giảm diễn ra ngay tại nơi vốn được nắm giữ, không có sự luân chuyển đáng kể trong nội bộ DeFi.

Ethereum chiếm 70% mức giảm TVL DeFi trong nửa đầu năm

5.2 Phần bù rủi ro bảo mật gia tăng

Tần suất tấn công tăng mạnh trên toàn bộ ngăn xếp vận hành của crypto. TRM Labs ghi nhận 207 vụ hack trong nửa đầu 2026 — kỷ lục cho bất kỳ giai đoạn 6 tháng nào và gấp hơn đôi 83 vụ của nửa đầu 2025. Tổng thiệt hại 972 triệu USD. Hai vụ Drift Protocol và KelpDAO chiếm 577 triệu USD (59,4%). Khai thác hợp đồng thông minh chiếm 125/207 vụ về số lượng, nhưng xâm phạm hạ tầng/vận hành (~15% số vụ) lại chiếm ~76% giá trị bị đánh cắp.

Tần suất sự cố on-chain tăng tốc trong khi sự cố hạ tầng gây ra phần lớn thiệt hại nửa đầu năm

Lợi suất DeFi không bù đắp được rủi ro tăng thêm. Lợi suất cơ bản trung vị nửa đầu năm của các stablecoin lớn trên các thị trường cho vay EVM lớn nhất là 3,24%, so với 3,60% của tín phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 3 tháng. Như vậy, người cho vay DeFi chấp nhận rủi ro giao thức và vận hành với mức chiết khấu 36 điểm cơ bản so với tiền mặt, thay vì nhận phần bù rủi ro dương.

Lợi suất DeFi không tạo phần bù nhất quán so với tiền mặt

5.3 Giao dịch dịch chuyển lên on-chain

Các DEX giao ngay giữ phần lớn thị phần cấu trúc đạt được dù vòng quay đầu cơ giảm mạnh. Khối lượng DEX giao ngay giảm 34,0% trong Q2 xuống 398,7 tỷ USD; thị phần DEX giảm từ 20,9% (tháng 1) xuống 18,0% (tháng 6) nhưng vẫn cao hơn mức 15,4% của tháng 1/2025. Mức giảm tập trung ở memecoin, trong khi hoán đổi tài sản token hóa là một trong số ít nhóm giao ngay tăng trưởng.

Tỷ lệ DEX:CEX giao ngay ổn định trong năm nay dù khối lượng hàng tháng giảm

Về phía phái sinh, mức chấp nhận perp DEX mạnh hơn ở vị thế mở so với khối lượng. Khối lượng nửa đầu năm giảm 27,4% từ Q1 sang Q2; thị phần DEX trong khối lượng phái sinh vẫn cao hơn đáng kể mức đầu 2025. Cạnh tranh mở rộng khi sản phẩm vượt ra ngoài cặp crypto sang hàng hóa, cổ phiếu và pre-IPO.

Phái sinh on-chain giữ thị phần futures hai chữ số

5.4 Tín dụng giảm đòn bẩy và tái phân bổ

Thị trường tiền tệ on-chain tăng trưởng phân hóa: tín dụng giảm đòn bẩy ở cấp thị trường trong khi phần lớn vốn dịch chuyển sang thị trường biệt lập và phân bổ ủy thác. Khoản vay đang hoạt động giảm từ 33,2 tỷ xuống 20,6 tỷ USD. Aave giảm 54,2% (từ 21,8 tỷ xuống 10,0 tỷ USD), trong khi Spark tăng 21,4% lên 1,7 tỷ và Morpho tăng 13,2% lên 3,6 tỷ USD.

Tín dụng DeFi co lại nhưng tái phân bổ sang thị trường biệt lập, được tuyển chọn và hướng đến tổ chức

Vault (kho tiền) nổi lên như một điểm tăng trưởng: TVL của nhà tuyển chọn rủi ro tăng từ 5,46 tỷ lên 7,43 tỷ USD (+36,1%), ngay cả khi khoản vay giảm 38,0%. Ba nhà tuyển chọn hàng đầu quản lý 75,5% TVL nhóm này cuối tháng 6. Điều này cho thấy vốn đang dịch chuyển sang quản lý rủi ro ủy thác dù nhu cầu vay cuối suy yếu.

Vault tiếp tục tăng trưởng ngay cả khi nhu cầu vay cuối co lại

5.5 Dòng tiền trở thành phép thử cho token

Tổng doanh thu giao thức đạt 6,5 tỷ USD trong nửa đầu năm, trong đó nhà phát hành stablecoin tạo ra 4,2 tỷ USD (64,4%). Doanh thu ứng dụng giảm 24,9% từ ~1,2 tỷ (Q1) xuống ~0,9 tỷ USD (Q2). Giao dịch vẫn là nguồn doanh thu giữ lại lớn nhất: DEX và phái sinh tạo ra ~1,1 tỷ USD (52,4% tổng nửa đầu năm). Các doanh nghiệp on-chain mạnh nhất là những bên kiểm soát dòng lệnh, tài sản thế chấp và quan hệ khách hàng.

Doanh thu giao thức hàng tháng giảm 14,7% trong nửa đầu năm

Mua lại, đốt và phân phối trực tiếp trở thành nỗ lực rõ ràng nhất để chuyển doanh thu giao thức thành nhu cầu token. Doanh thu hướng đến người nắm token đạt hơn 840 triệu USD (41,2% doanh thu giao thức được đối chiếu), trong đó DEX và phái sinh chiếm 80,4%. Dù vậy, chỉ số DeFi Composite vẫn giảm 28,0% từ đầu năm đến 29/7 — kém hơn BTC nhưng tốt hơn ETH và các nền tảng hợp đồng thông minh rộng hơn.

Gần một nửa doanh thu ứng dụng DeFi được hướng đến người nắm token

FINVENTURE VIEW

1. Co hẹp chứ không luân chuyển — giai đoạn thử thách mô hình kinh tế

Nửa đầu 2026 cho thấy một sự thật quan trọng: vốn đang rời khỏi toàn bộ hạ tầng on-chain thay vì xoay vòng sang các tài sản mới bên trong DeFi. TVL giảm 38,7% và tỷ lệ TVL/vốn hóa tụt từ 3,86% xuống 3,37% — nghĩa là DeFi mất giá trị nhanh hơn cả mức điều chỉnh chung của thị trường, chứ không đơn thuần bị ảnh hưởng bởi giá token thấp hơn. Đây không phải một đợt luân chuyển nội bộ mà là dòng thanh khoản thực sự thoái lui. FinVenture cho rằng trong bối cảnh này, những giao thức kiểm soát dòng lệnh, đòn bẩy và tài sản thế chấp — tức có dòng tiền thực và cơ chế tích lũy giá trị rõ ràng cho token — sẽ là nhóm trụ vững qua chu kỳ suy yếu. Ngược lại, các dự án phụ thuộc vào phần thưởng phát hành token (emissions) hoặc dòng vốn đầu cơ ngắn hạn nhiều khả năng sẽ tiếp tục bị bào mòn thanh khoản. Với nhà đầu tư, giai đoạn này là phép thử phân loại giữa mô hình kinh tế bền vững và mô hình chỉ sống nhờ chu kỳ tăng giá.

2. RWA và cổ phiếu token hóa là câu chuyện tăng trưởng thật

Điểm sáng rõ nhất của nửa đầu năm là sự phân kỳ giữa DeFi thuần túy và tài sản gắn với thế giới thực. Trong khi phần lớn thị trường co lại, RWA token hóa vẫn tăng hơn 50% và cổ phiếu token hóa bùng nổ — cho thấy nhu cầu thật đến từ việc đưa tài sản truyền thống lên chuỗi, chứ không phải từ đầu cơ token gốc crypto. Việc BNB Chain vượt Ethereum ở mảng cổ phiếu token hóa và sự tham gia của các định chế như Nasdaq, NYSE và DTCC là những tín hiệu FinVenture theo dõi sát: chúng cho thấy hạ tầng tài chính on-chain đang được chính các tổ chức tài chính truyền thống thừa nhận và sử dụng. Với thị trường Việt Nam và Đông Nam Á — nơi khả năng tiếp cận trực tiếp cổ phiếu Mỹ vẫn còn hạn chế — đây là hướng đi có sức bật lớn nhất trong trung hạn. FinVenture nghiêng về kịch bản RWA và cổ phiếu token hóa sẽ là cầu nối chính đưa dòng vốn mới, đặc biệt từ nhà đầu tư trẻ vốn nhỏ, vào hệ sinh thái on-chain.

3. Rủi ro bảo mật và toàn vẹn thanh toán cần được định giá lại

207 vụ tấn công — mức kỷ lục, gấp hơn đôi cùng kỳ 2025 — với tổng thiệt hại 972 triệu USD, trong khi lợi suất DeFi (3,24%) lại thấp hơn cả tín phiếu kho bạc Mỹ (3,60%) cho thấy một sự lệch pha nguy hiểm: thị trường đang chấp nhận rủi ro giao thức và vận hành cao hơn nhưng lại nhận phần bù thấp hơn cả tài sản phi rủi ro. Đáng chú ý, dù khai thác hợp đồng thông minh chiếm phần lớn về số lượng sự cố, chính các vụ xâm phạm hạ tầng và vận hành mới gây ra khoảng 76% giá trị thiệt hại — nghĩa là rủi ro lớn nhất nằm ở khâu con người và quy trình, không chỉ ở mã nguồn. FinVenture cho rằng thị trường chưa định giá đủ lớp rủi ro này. Giai đoạn tới, dòng vốn nhiều khả năng sẽ ưu tiên các giao thức minh bạch về phí, có lịch sử bảo mật tốt, được kiểm toán độc lập và có cơ chế bảo vệ người gửi tiền rõ ràng — đây cũng là bộ tiêu chí FinVenture dùng để sàng lọc khi đánh giá cơ hội trong DeFi.

MIỄN TRỬ TRÁCH NHIỆM: Bài viết này do FinVenture tổng hợp và biên dịch từ báo cáo của Binance Research, không nhằm mục đích dự báo hay tư vấn đầu tư, và không phải khuyến nghị, chào mời hay lời mời chào mua/bán bất kỳ chứng khoán, tiền mã hóa nào hoặc áp dụng bất kỳ chiến lược đầu tư nào. Các số liệu và quan điểm gốc thuộc về Binance Research tại thời điểm phát hành và có thể thay đổi theo điều kiện thị trường. Đầu tư luôn tiềm ẩn rủi ro; người đọc tự chịu trách nhiệm cho các quyết định của mình.