Vào thứ Ba vừa qua, cựu Chủ tịch Fed New York, ông Bill Dudley, đã gióng lên một hồi chuông cảnh báo sâu sắc: Ngân hàng Trung ương Mỹ đang đứng trước nguy cơ đánh mất uy tín hoàn toàn. Ông chỉ ra một thực tế nghiệt ngã rằng lạm phát đã liên tục vượt qua mục tiêu 2% trong suốt nửa thập kỷ qua, và kỳ vọng lạm phát trong dài hạn của người dân có thể không còn ổn định nữa.
Lời cảnh báo này được đưa ra đúng vào lúc Kevin Warsh bắt đầu tuần làm việc đầu tiên trên cương vị Tân Chủ tịch Fed, giữa vòng vây áp lực chính trị khổng lồ đòi hỏi ông phải nới lỏng chính sách ngay lập tức.
1. Năm năm đánh mất mục tiêu lạm phát
Fed đã chính thức đặt ra mục tiêu lạm phát 2% vào tháng 01/2012 và dành phần lớn thập kỷ sau đó để cố gắng "kích thích" giá cả tăng lên mức này. Tuy nhiên, mọi chuyện đã vượt khỏi tầm kiểm soát vào đầu năm 2021 khi chuỗi đứt gãy nguồn cung do đại dịch và các gói kích thích tài khoá khổng lồ khiến giá cả bùng nổ.
Đến tháng 03/2026, lạm phát tiêu dùng cá nhân (PCE) tổng thể vẫn ngoan cố ở mức 3.5% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số lõi (Core PCE) cũng neo ở mức 3.2%. Cả hai chỉ số này đều vẫn ở mức cao sau khoảng 60 tháng vượt xa mức mục tiêu đề ra.
Tuy nhiên, Bill Dudley cho rằng lạm phát không phải là rào cản duy nhất:
Vấn đề khó giải quyết hơn chính là sự bền bỉ đáng kinh ngạc của nền kinh tế Mỹ. Bất chấp việc lãi suất chính sách đã duy trì trên mức 4% từ cuối năm 2022, thị trường lao động vẫn không hề suy sụp. Điều này khiến Dudley và các nhà giao dịch trái phiếu đặt dấu hỏi lớn: Liệu chính sách hiện tại có thực sự đủ "chặt chẽ" như Fed vẫn tưởng?
2. Lãi suất trung tính (Neutral Rate) đã bị đẩy lên cao
Chia sẻ trên chương trình Surveillance của Bloomberg, ông Dudley phân tích rằng các yếu tố cấu trúc vĩ mô đã khiến mức lãi suất trung tính (mức lãi suất không kích thích cũng không kìm hãm kinh tế) tăng vọt.
Cụ thể, việc đổ hàng nghìn tỷ đô la đầu tư vào Trí tuệ nhân tạo (AI) và tình trạng vay nợ liên bang ngày càng cao đang đẩy mức lợi nhuận thực mà các nhà đầu tư mong muốn lên cao hơn. Nếu điều này là đúng, thì mức lãi suất 4-5% hiện tại thực ra vẫn đang "nới lỏng" hơn rất nhiều so với những gì các quan chức Fed dự tính.
“Tôi nghĩ vào lúc này, những lý do để biện minh cho việc hạ lãi suất thực sự rất, rất yếu ớt.”
— Bill Dudley, Cựu Chủ tịch Fed New York
DUDLEY WARNS FED CREDIBILITY AT RISK
— *Walter Bloomberg (@DeItaone) May 26, 2026
Bill Dudley says the Federal Reserve risks losing credibility after years of missing its 2% inflation target, warning that expectations may become unanchored.
He pointed to persistent inflation above target, rising long-term expectations,…
3. Áp lực khổng lồ đè lên vai Tân Chủ tịch
Sự cứng đầu của lạm phát đang ăn sâu vào tâm lý người tiêu dùng. Các khảo sát dài hạn đã bắt đầu nhích lên, bao gồm khảo sát của Đại học Michigan về kỳ vọng lạm phát trong 5–10 năm tới. Thước đo kỳ vọng 2 năm tới mà Thống đốc Chris Waller ưu chuộng cũng tăng cao, cho thấy hành vi định giá của các doanh nghiệp đang thay đổi.
Kevin Warsh nhậm chức Chủ tịch Fed với một tuyên bố đanh thép mang đậm chất Milton Friedman: “Lạm phát là một sự lựa chọn... Fed cần phải chịu trách nhiệm với điều đó.”
Tuy nhiên, thực tế khắc nghiệt hơn lý thuyết. Tổng thống Donald Trump đã công khai gây sức ép đòi hạ lãi suất. Với kết quả phê chuẩn sít sao tại Thượng viện, Warsh có rất ít dư địa để mắc sai lầm. Báo cáo lạm phát PCE tiếp theo vào cuối tháng 6 sẽ là "bản án" đầu tiên dành cho ông. Nếu lạm phát tiếp tục vượt xa mục tiêu, lời tiên tri về sự "mất uy tín" của Bill Dudley sẽ trở thành cơn ác mộng hiện hữu.
Những gì Bill Dudley đang nói ra chính là sự thật mà Phố Wall sợ phải thừa nhận nhất: Kỷ nguyên của "Tiền rẻ" (Cheap Money) đã vĩnh viễn chấm dứt. Khái niệm Lãi suất trung tính (R-star) mà Dudley nhắc tới chính là chìa khóa của vấn đề.
Thế giới đang bị hút vào hai "hố đen" khổng lồ: (1) Cuộc chạy đua vũ trang hạ tầng AI tốn kém hàng nghìn tỷ đô la, và (2) Thâm hụt nợ công của Chính phủ Mỹ đang phình to không kiểm soát. Khi nhu cầu vay vốn tự nhiên trong nền kinh tế tăng vọt, chi phí vốn (lãi suất) cũng phải tăng theo. Việc Fed giữ lãi suất ở mức 4-5% hiện tại không còn là hành động "bóp nghẹt" kinh tế nữa, mà nó chỉ là mức giá bình thường mới của dòng tiền.
Tân Chủ tịch Kevin Warsh đang bị kẹt giữa hai gọng kìm tàn nhẫn. Nếu ông cúi đầu trước áp lực chính trị của Trump và vội vã cắt giảm lãi suất, lạm phát sẽ bùng phát trở lại (như những năm 1970) và Fed sẽ đánh mất hoàn toàn uy tín trong việc bảo vệ sức mua của đồng USD. Ngược lại, nếu ông cương quyết giữ lãi suất cao, chi phí trả nợ của Chính phủ sẽ vượt mức chịu đựng.
Facebook Comments Plugin
