Tại dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), Bộ Tài chính đề xuất bổ sung cơ chế khuyến khích tổ chức tín dụng cho nhóm doanh nghiệp này vay trên cơ sở đa dạng hình thức bảo đảm tiền vay.

Theo đó, ngoài tài sản hữu hình như bất động sản, doanh nghiệp có thể dùng tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản số, tài sản ảo... để vay vốn. Cơ quan quản lý cũng khuyến khích các nhà băng cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm, phương án sản xuất kinh doanh, mở rộng thị trường, hoặc dòng tiền của doanh nghiệp.

Theo Bộ Tài chính, chính sách này nhằm khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup công nghệ... bám sát định hướng tại Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.

Gỡ rào cản tín dụng cho Startup công nghệ

Doanh nghiệp nhỏ và vừa là các công ty có số lao động bình quân năm không quá 300 người và tổng doanh thu dưới 400 tỷ đồng. Theo Bộ Tài chính, khu vực này hiện chiếm hơn 98% doanh nghiệp trong nền kinh tế, nhưng chỉ tiếp cận được khoảng 19-20% tổng dư nợ tín dụng.

Hiện phần lớn doanh nghiệp nhỏ gặp khó khi vay vốn do ngân hàng yêu cầu tài sản đảm bảo theo tiêu chuẩn tín dụng truyền thống, như nhà xưởng, đất đai.

"Nhiều startup công nghệ có giá trị lớn nằm ở phần mềm, dữ liệu khách hàng, thuật toán, thương hiệu hay tài sản số nhưng chưa được công nhận rộng rãi trong hoạt động tín dụng hiện hành."
— Theo đánh giá từ thực trạng thị trường

Ngoài tín dụng, dự thảo luật cũng bổ sung nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa như ưu đãi thuế cho hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) và hỗ trợ chuyển đổi số.

Đồng bộ hóa với xu thế toàn cầu

Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có hiệu lực 8 năm. Tuy nhiên, một số quy định không còn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay và nhiều quy định đã được tích hợp trong các luật chuyên ngành khác. Do đó, việc sửa luật lần này nhằm đồng bộ với các quy định mới về đầu tư, kinh doanh, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Bộ Tài chính dẫn kinh nghiệm quốc tế, cho biết hầu hết các quốc gia lớn đều coi khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa là "xương sống" của nền kinh tế (chiếm 97-99% tổng số doanh nghiệp). Một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Malaysia đã xây dựng luật khung để triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính, giảm thuế. Trong khi đó, Mỹ và EU có các đạo luật chi tiết với các cơ chế hỗ trợ trực tiếp.

Dự kiến, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sẽ được trình tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 10. Nếu được thông qua, luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.