Crypto đang bước vào một giai đoạn mà rủi ro vĩ mô quan trọng hơn phần lớn tin tức riêng lẻ của từng dự án. Trong nhiều tháng, thị trường từng kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục hạ lãi suất khi Kevin Warsh tiếp quản vị trí Chủ tịch. Tuy nhiên, chuỗi dữ liệu mới nhất đang buộc nhà đầu tư phải xem xét một khả năng ngược lại: lạm phát chưa hạ đủ nhanh, kinh tế Mỹ chưa yếu đủ rõ và Fed có thể phải duy trì chính sách chặt chẽ lâu hơn dự kiến.

Cần phân biệt rõ hai vấn đề. Fed chưa phát tín hiệu rằng một đợt tăng lãi trong tháng 6 là kịch bản cơ sở. Nhưng thị trường đã bắt đầu định giá nghiêm túc khả năng lãi suất có thể tăng trở lại vào cuối năm. Chỉ riêng sự thay đổi kỳ vọng này cũng đủ tạo áp lực lên USD, lợi suất trái phiếu và tài sản rủi ro.

1. Báo cáo việc làm đã làm thay đổi cuộc chơi

Kinh tế Mỹ tạo thêm 172.000 việc làm trong tháng 5, cao gấp đôi dự báo đồng thuận khoảng 85.000. Số liệu tháng 4 cũng được điều chỉnh tăng lên 179.000 việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp giữ nguyên ở mức 4,3%.

Đây chưa phải một thị trường lao động quá nóng theo tiêu chuẩn lịch sử. Tuy nhiên, nó đủ khỏe để làm suy yếu lập luận rằng Fed cần nhanh chóng hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng. Khi lạm phát vẫn vượt xa mục tiêu 2%, một nền kinh tế chưa cho thấy dấu hiệu suy giảm rõ rệt khiến Fed có thêm thời gian để chờ đợi — hoặc siết chặt hơn nếu áp lực giá tiếp tục kéo dài.

2. Lạm phát chưa trở lại vùng an toàn

CPI tháng 4 tăng 0,6% so với tháng trước và 3,8% so với cùng kỳ. CPI lõi, loại trừ thực phẩm và năng lượng, tăng 0,4% theo tháng và 2,8% theo năm.

Năng lượng là một nguồn gây áp lực đáng kể: chỉ số giá năng lượng tăng 3,8% trong tháng 4 và tăng 17,9% so với cùng kỳ. Điều này đặc biệt quan trọng vì cú sốc giá nhiên liệu có thể lan sang vận tải, sản xuất và kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng.

Thước đo PCE mà Fed theo dõi sát cũng chưa đem lại sự yên tâm. PCE tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ, còn PCE lõi tăng 3,3%. Khoảng cách với mục tiêu 2% vẫn đủ lớn để Fed khó quay lại thông điệp nới lỏng một cách dứt khoát.

3. Fed chưa đồng thuận tăng lãi, nhưng phe diều hâu đang lên tiếng

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở dữ liệu, mà còn ở cách một số quan chức Fed bắt đầu thay đổi trọng tâm thảo luận. Câu chuyện không còn xoay quanh việc nên cắt lãi bao nhiêu lần. Một số tiếng nói đã công khai đặt vấn đề: liệu giữ nguyên lãi suất có còn đủ để đưa lạm phát về mục tiêu hay không?

Cuộc họp FOMC tháng 4 cũng cho thấy nội bộ Fed đang phân hóa. Kết quả bỏ phiếu là 8–4: một thành viên muốn cắt lãi 0,25 điểm phần trăm, trong khi ba thành viên ủng hộ giữ nguyên lãi suất nhưng phản đối việc duy trì ngôn ngữ mang thiên hướng nới lỏng trong tuyên bố.

Điều này chưa đủ để kết luận Fed đã chuyển hẳn sang phe tăng lãi. Nhưng nó cho thấy Kevin Warsh tiếp quản một ủy ban khó thuyết phục hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu của thị trường.

4. Thị trường đang đi trước dot plot của Fed

Lãi suất tham chiếu hiện ở vùng 3,50%–3,75%. Kịch bản cơ sở cho cuộc họp ngày 16–17/6 vẫn là giữ nguyên. Tuy nhiên, hợp đồng tương lai lãi suất đang phản ánh xác suất trên 70% rằng Fed sẽ nâng lãi vào tháng 12.

Đây là thay đổi lớn so với dự báo chính thức tháng 3 của Fed. Khi đó, trung vị dự phóng lãi suất cuối năm 2026 là khoảng 3,4%, tương đương một lần cắt 0,25 điểm phần trăm so với vùng hiện tại.

5. ETF Bitcoin đang phát tín hiệu phòng thủ

Áp lực lên crypto không chỉ xuất hiện trong kỳ vọng vĩ mô. Dòng tiền ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ cũng suy yếu rõ rệt. Trong năm phiên từ ngày 1–5/6, nhóm ETF này rút ròng khoảng 1,72 tỷ USD.

Không nên quy toàn bộ dòng rút ra cho Fed. Dòng vốn còn chịu tác động từ biến động giá, tái cân bằng danh mục và sự dịch chuyển sang các nhóm tài sản khác. Tuy nhiên, chuỗi rút ròng kéo dài xác nhận rằng khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư tổ chức đang giảm.

6. Vì sao crypto nhạy cảm với một Fed diều hâu hơn?

Kênh truyền dẫn từ Fed sang crypto không hoàn toàn tuyến tính, nhưng khá rõ ràng. Khi thị trường kỳ vọng lãi suất cao lâu hơn hoặc có thể tăng trở lại, lợi suất của tài sản an toàn trở nên hấp dẫn hơn. Đồng USD thường được hỗ trợ, chi phí vốn tăng và dòng tiền có xu hướng rời khỏi các tài sản biến động cao.

7. Các mốc cần khoanh đỏ

Các mốc dưới đây đã được đổi sang giờ Việt Nam. Trong tháng 6, giờ Việt Nam nhanh hơn giờ miền Đông nước Mỹ 11 tiếng.

8. Ba kịch bản cho crypto

Không nên gán xác suất quá cứng khi dữ liệu CPI tháng 5 và dot plot mới chưa được công bố. Tuy nhiên, có thể chuẩn bị trước ba kịch bản chính:

9. Watch list: theo dõi điều gì ngoài lịch công bố?