Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đến Bắc Kinh vào thứ Tư để hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong bối cảnh cuộc chiến tại Iran đang làm rung chuyển nguồn cung năng lượng toàn cầu, siêu dự án đường ống khí đốt Power of Siberia 2 (Sức mạnh Siberia 2) bị đình trệ từ lâu đã chính thức được đưa trở lại bàn đàm phán trọng tâm.
Cú sốc Eo biển Hormuz và Sự chuyển trục của Trung Quốc
Đường ống mới được đề xuất dài 2.600 km sẽ vận chuyển 50 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm từ mỏ Yamal của Nga đến Trung Quốc thông qua ngả Mông Cổ. Dự án này sẽ bổ sung cho hệ thống Power of Siberia 1 hiện tại (đang cung cấp khoảng 38 tỷ mét khối mỗi năm).
Động lực thúc đẩy thỏa thuận này bắt nguồn trực tiếp từ cuộc chiến Mỹ - Iran nổ ra vào cuối tháng 2. Sự kiện này đã dẫn đến việc đóng cửa Eo biển Hormuz, cắt đứt một nửa lượng dầu nhập khẩu và gần một phần ba nguồn cung LNG của Trung Quốc. Cú sốc năng lượng này buộc Bắc Kinh phải khẩn trương tìm kiếm các tuyến đường ống trên bộ nhằm tránh hoàn toàn các "yết hầu" hàng hải rủi ro.
Cuộc chiến Đàm phán Giá: Không ai chịu nhượng bộ
Mặc dù Moscow và Bắc Kinh đã ký một bản ghi nhớ mang tính ràng buộc pháp lý vào tháng 9/2025, nhưng ba yếu tố sống còn: định giá, điều khoản tài trợ và tiến độ giao hàng vẫn đang bị đình trệ.
Bắc Kinh được cho là yêu cầu mức giá khí đốt cho đường ống mới phải ngang bằng với giá nội địa của Nga (chỉ khoảng $120 - $130 / 1.000 mét khối). Trong khi đó, Moscow đang kiên quyết đòi một mức giá tương đương với Power of Siberia 1 — cao hơn gấp đôi con số Trung Quốc đưa ra.
Dù vậy, giới phân tích nhận định Trung Quốc không hề vội vã. Họ hiện đang nắm giữ khoảng 1.23 tỷ thùng dầu thô trên đất liền (đủ cho 92 ngày lọc dầu). Hơn nữa, sản lượng khí đốt nội địa của nước này cũng tăng 2.7% trong 4 tháng đầu năm, cùng nguồn cung dồi dào từ các đường ống Trung Á khác.
Bước đường cùng của Gazprom
Ở bên kia chiến tuyến, Nga đang ở thế yếu. Xuất khẩu khí đốt sang châu Âu đã sụp đổ kể từ cuộc xâm lược Ukraine năm 2022. Gã khổng lồ năng lượng quốc doanh Gazprom chứng kiến lượng hàng xuất khẩu lao dốc tới 44% trong năm ngoái, chạm mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ.
Chuyên gia Michael Feller, Giám đốc chiến lược tại Geopolitical Strategy, nhận định: "Một thỏa thuận được ký kết sẽ báo hiệu rằng sự phụ thuộc lẫn nhau vẫn an toàn hơn bất kỳ lựa chọn nào khác. Đối với phần còn lại của thế giới, điều này sẽ khiến mối quan hệ Trung-Nga trở nên không thể bị tháo gỡ."
Bên dưới những tranh cãi về giá cả ($130 vs $240), thỏa thuận Power of Siberia 2 mang hai hàm ý vĩ mô cực kỳ sâu sắc có thể định hình lại trật tự thế giới:
- 1. Vô hiệu hóa hạm đội Mỹ: Việc Eo biển Hormuz bị phong tỏa chính là "hồi chuông" cho chiến lược phụ thuộc năng lượng đường biển của Trung Quốc. Bằng cách dịch chuyển nguồn cung khổng lồ (50 tỷ m³/năm) qua hệ thống đường ống nội địa bất khả xâm phạm, Bắc Kinh đang tước bỏ vũ khí uy lực nhất của Washington: Khả năng phong tỏa eo biển Malacca/Hormuz trong trường hợp xảy ra xung đột địa chính trị.
- 2. Vị thế của Moscow: Việc đặt toàn bộ hy vọng xuất khẩu năng lượng vào Power of Siberia 2 khiến Nga mất đi tính linh hoạt chiến lược. Châu Âu từng là một thị trường đa dạng mang lại vị thế cửa trên cho Nga. Nhưng giờ đây, khi Bắc Kinh trở thành khách hàng độc quyền (Monopsony), họ có quyền ép giá Gazprom xuống sát mức giá bán buôn nội địa. Nga đang dần chấp nhận vị thế trở thành một trạm cung cấp tài nguyên giá rẻ để đổi lấy sự hậu thuẫn địa chính trị từ Trung Quốc.
Nguồn: CNBC
Facebook Comments Plugin
