Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vừa phát đi thông điệp cảnh báo đanh thép tới các bộ trưởng tài chính EU rằng việc mở rộng stablecoin neo giá đồng euro có thể mang lại rủi ro mang tính hệ thống. Theo ECB, nếu stablecoin do tư nhân phát hành chiếm lĩnh thị trường, sức mạnh cho vay của hệ thống ngân hàng thương mại sẽ suy giảm, kéo theo sự vô hiệu hóa các công cụ điều hành lãi suất vĩ mô.

1. Rủi ro chuyển dịch tiền gửi (Deposit Flight)

Cảnh báo của ECB được đưa ra ngay sau khi Viện nghiên cứu độc lập Bruegel (Brussels) phát tán một tài liệu tại cuộc họp của các quan chức tài chính EU. Báo cáo này đi ngược lại quan điểm của ECB khi đề xuất nới lỏng các yêu cầu về thanh khoản đối với các đơn vị phát hành stablecoin, đồng thời gợi ý khả năng cho họ tiếp cận nguồn vốn trực tiếp từ ngân hàng trung ương.

Tuy nhiên, ECB lập luận rằng lo ngại lớn nhất của họ là hiện tượng rút rỗng tiền gửi. Khi thị trường stablecoin mở rộng, dòng tiền tiết kiệm của nhà đầu tư nhỏ lẻ sẽ bị rút dần khỏi hệ thống ngân hàng thương mại để chuyển sang các ví điện tử hoặc nền tảng DeFi.

2. Nỗi ám ảnh mang tên "Đô la hóa" Kỹ thuật số

Lập luận của Viện nghiên cứu Bruegel không phải không có cơ sở. Báo cáo của họ được thúc đẩy bởi một thực tế cay đắng: Các token ổn định giá theo USD (như USDT, USDC) đang chiếm thế độc tôn gần như tuyệt đối trên thị trường crypto toàn cầu.

Tổ chức này cho rằng các quy định cực kỳ khắt khe của EU trong khuôn khổ Markets in Crypto-Assets (MiCA) đã tự trói tay các nhà phát hành châu Âu, khiến họ không thể cạnh tranh. Hệ quả tất yếu là sự hình thành một dạng “Đô la hóa kỹ thuật số” (Digital Dollarization), củng cố thêm sức mạnh bá quyền của đồng USD trong hệ thống tài chính quốc tế xuyên biên giới.

3. Cuộc rượt đuổi giữa CBDC và Ngân hàng Tư nhân

Để đối phó với sức ép từ USD Stablecoin, ECB tin rằng giải pháp duy nhất là phát hành Đồng Euro Kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương (CBDC), thay vì giao quyền sinh sát cho khu vực tư nhân phát hành Stablecoin. Bà Christine Lagarde, Chủ tịch ECB, đã nhiều lần khẳng định đây là ưu tiên chiến lược mang tính sống còn.

Tuy nhiên, khu vực tư nhân không chịu ngồi yên. Hiện đã có ít nhất 9 ngân hàng thương mại châu Âu chuẩn bị ra mắt stablecoin đồng euro tuân thủ chuẩn MiCAR vào năm 2026. Trong khi đó, các nhà lập pháp EU đang đứng giữa ngã ba đường: Xem xét liệu có nên nới lỏng MiCA để cứu vãn tính cạnh tranh, hay siết chặt hơn nữa theo yêu cầu của ECB để bảo vệ sự ổn định tài chính cốt lõi. Quyết định cuối cùng của các bộ trưởng tài chính sẽ định hình lại toàn bộ cấu trúc tiền tệ số của lục địa già trong thập kỷ tới.