🏛️ THỊ TRƯỜNG & KINH TẾ VĨ MÔ
FEDERAL_RESERVE_TRANSITION

BÀI TOÁN KÉP CỦA TÂN CHỦ TỊCH FED

Tác giả: Dan Rosenberg | Cập nhật: 18/05/2026

Kevin Warsh đến Washington mang theo một bản danh sách dài những cải tổ mà ông muốn thực hiện trên cương vị Tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy nhiên, ông có thể sẽ phải chật vật để đạt được những mục tiêu này trong tương lai gần — hoặc thậm chí là không bao giờ — khi phải đối mặt với phản ứng dữ dội từ các nhà hoạch định chính sách khác, cùng với nền móng bám rễ quá sâu của các truyền thống thể chế.

1. Sức Nặng Của Mục Tiêu Hạ Lãi Suất

Việc cắt giảm lãi suất từ vùng 3.5% - 3.75% hiện tại có lẽ là mục tiêu gắn liền chặt chẽ nhất với hình ảnh của Warsh, nhưng trong bối cảnh lạm phát vẫn neo cao, đây có thể là thử thách khó nhằn nhất của ông.

"Chúng tôi cho rằng ông ấy sẽ cố gắng duy trì khuynh hướng hạ lãi suất, nhưng lạm phát trên 2% sẽ khiến điều đó trở nên vô cùng khó khăn," Collin Martin, Giám đốc Nghiên cứu và Chiến lược Thu nhập Cố định tại Trung tâm Nghiên cứu Tài chính Schwab (SCFR) nhận định.

Trong cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) vào tháng 4, được điều hành bởi Chủ tịch Fed mãn nhiệm Jerome Powell, đã có 4 nhà hoạch định chính sách phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3.5% - 3.75%. Trong số đó, 3 người không phản đối việc tạm dừng, mà phản đối điều họ gọi là "Khuynh hướng nới lỏng" của FOMC trong bối cảnh lạm phát đang bùng phát trở lại do đợt leo thang giá dầu do chiến tranh thúc đẩy. Lạm phát thường niên hiện trên 3%, trong khi mục tiêu của Fed là 2%.

The Fed's history of rate policy from 1955 to 2026, with the latest range between 3.5% and 3.75%, down from above 5% after the pandemic. That was the highest level since the late 2000s.

Nguồn: Charles Schwab, Macrobond, Federal Reserve (Dữ liệu tính đến 15/05/2026).

"Những ý kiến phản đối có thể đại diện cho sự thừa nhận rằng rủi ro lạm phát tăng cao đang lớn hơn so với những gì tuyên bố chính thức hàm ý," Martin nói. "Với việc lạm phát vượt quá mục tiêu 2% trong 5 năm liên tiếp, Ủy ban không thể tự mãn."

Warsh — từng là một "Tướng diều hâu" (Hawk) khi phục vụ tại Fed trong cuộc Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu 20 năm trước — đã trở nên "Bồ câu" (Dovish) hơn theo năm tháng. Ông tin rằng Fed có thể giữ lãi suất ở mức thấp hơn dựa trên sự cải thiện năng suất do Trí tuệ Nhân tạo (AI) dẫn dắt.

Sự bùng nổ của AI là "làn sóng nâng cao năng suất mạnh mẽ nhất trong cuộc đời chúng ta — trong quá khứ, hiện tại và tương lai," Warsh chia sẻ trên tờ New York Times gần đây. Ông gọi AI là yếu tố mang tính "Giảm phát cấu trúc".

Lý thuyết này đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận về việc liệu Fed có thể để nền kinh tế an toàn "Tăng trưởng nóng" dưới sự thúc đẩy năng suất của AI bằng cách hạ lãi suất hay không. Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà hoạch định chính sách của Fed đều chia sẻ góc nhìn này. Thống đốc Fed Michael S. Barr vào tháng 2 từng phát biểu: "Tôi cho rằng sự bùng nổ của AI khó có khả năng trở thành lý do để hạ lãi suất điều hành."

Với việc Thống đốc Barr nằm trong số 8 thành viên FOMC bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 4, và 3 thành viên khác phản đối mọi dấu hiệu nới lỏng, có vẻ như Warsh khó có thể thay đổi mô hình này ngay lập tức, trừ khi xảy ra một cuộc sụp đổ lớn về việc làm. "Đó là một lời nhắc nhở cho Warsh rằng chữ cái quan trọng nhất trong FOMC chính là chữ cái cuối cùng: C cho Committee (Ủy ban)," Michael Townsend từ Schwab nhấn mạnh.

Tính đến ngày 15/05, công cụ CME FedWatch Tool cho thấy gần như không có cơ hội cho việc cắt giảm lãi suất trong năm 2026. Thậm chí, sau báo cáo Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI) và Chỉ số Giá Sản xuất (PPI) mang tính tiêu cực vào tháng 4, thị trường đang đặt cược nhiều hơn vào khả năng tăng lãi suất để chống lạm phát. Sẽ là một bước ngoặt trớ trêu nếu đây là động thái đầu tiên của Warsh, sau khi ông từng nhấn mạnh sự cần thiết của việc cắt giảm lãi suất.

Thử thách của ông càng gia tăng khi có thông tin Jerome Powell lên kế hoạch ở lại Ban Thống đốc, đồng nghĩa với việc cựu Chủ tịch Fed sẽ tiếp tục có phiếu bầu về chính sách lãi suất. Điều này biến Warsh thành Tân Chủ tịch Fed đầu tiên trong hơn 70 năm qua phải "thừa kế" một người tiền nhiệm vẫn đang tại vị. Bất kỳ nhận xét công khai nào của Powell cũng sẽ mang sức nặng hơn lời nói của mọi nhà hoạch định chính sách khác, ngoại trừ chính Warsh.

2. Cắt Giảm Bảng Cân Đối Kế Toán "Khổng Lồ" Của Fed

Bảng cân đối kế toán là một khái niệm mang tính vĩ mô trừu tượng và thường đóng vai trò như "tiếng ồn nền" hơn là yếu tố tạo ra tiêu đề trang nhất. Mặc dù vậy, nó có thể tác động trực tiếp đến lãi suất, và mong muốn "cắt xén" bảng cân đối này của Warsh có thể vấp phải sự kháng cự.

Chương trình Nới lỏng Định lượng (Quantitative Easing - QE) của Fed sau cuộc Đại suy thoái (và một lần nữa sau đại dịch) đã bơm thêm hàng nghìn tỷ đô la vào khối tài sản nắm giữ của Fed với hy vọng kìm hãm lãi suất và kích thích tăng trưởng. Tại đỉnh điểm vào năm 2022, bảng cân đối kế toán đạt mức gần 9 nghìn tỷ USD, trước khi giảm xuống còn khoảng 7 nghìn tỷ USD vào đầu tháng 05/2026.

The Fed's balance sheet rose from under $1 trillion in 2004 to almost $9 trillion by 2022 before falling to around $7 trillion by early May.

Nguồn: Charles Schwab, Macrobond, Federal Reserve (Dữ liệu tính đến 15/05/2026).

Quá trình cắt giảm dần dần này — hay còn gọi là Thắt chặt Định lượng (Quantitative Tightening - QT) — là nỗ lực nhằm kiềm chế lạm phát khi nó bùng nổ vào các năm 2022 và 2023. Tuy nhiên, quy mô bảng cân đối kế toán vẫn cao hơn rất nhiều so với mức 4 nghìn tỷ USD của thập niên 2010 và mức dưới 1 nghìn tỷ USD trước khủng hoảng 2008.

Warsh khao khát thấy bảng cân đối này thu hẹp, lập luận rằng nó mang lại cho Fed sự hiện diện quá mức (Too much presence) trong các thị trường tài chính. Ông từng gọi nó là "Bong bóng" (Bloated) trong một bài xã luận trên tờ Wall Street Journal năm 2025. Thế nhưng, việc thu hẹp nó quá nhanh có thể gây ra biến động thị trường bằng cách làm sụt giảm thanh khoản dự trữ của hệ thống ngân hàng.

"Nếu Fed giảm lượng nắm giữ Trái phiếu Kho bạc, điều đó có thể đẩy Lợi suất (Yields) tăng cao, và thị trường sẽ cần những lực cầu mới bước vào," Martin phân tích. "Điều đó sẽ đi ngược lại với ưu tiên của chính quyền hiện tại là muốn duy trì lợi suất ở mức thấp."

3. Định Hình Lại Công Tác Giao Tiếp: Dẹp Bỏ "Biểu Đồ Chấm" Và Thay Đổi Cách Tính Lạm Phát

Những nhà đầu tư mới gia nhập thị trường có thể không biết rằng: Các cuộc họp báo của Chủ tịch Fed sau mỗi kỳ FOMC không phải lúc nào cũng là tiêu chuẩn. Chúng chỉ mới bắt đầu diễn ra thường xuyên vào tháng 04/2011 dưới thời Chủ tịch Ben Bernanke.

Theo CNBC, trong phiên điều trần đề cử của mình, Warsh đã từ chối cam kết sẽ tổ chức họp báo sau mỗi cuộc họp chính sách. Ông tin rằng việc đưa ra quá nhiều dự báo kinh tế và các bài phát biểu có thể biến các nhà hoạch định chính sách thành "tù nhân" của chính những dự báo đó. Thậm chí, Warsh từng thảo luận về việc rút gọn tần suất họp của FOMC từ 8 lần xuống chỉ còn 4 lần một năm — dù các chuyên gia cho rằng kịch bản này khó có thể xảy ra.

Đáng quan ngại hơn đối với giới phân tích, Warsh tỏ ra hoài nghi về "Biểu đồ chấm" (Dot Plot) — một công cụ phát hành hàng quý lập bản đồ kỳ vọng lãi suất của từng nhà hoạch định chính sách.

"Fed đang nói cho cả thế giới biết các "dấu chấm" của họ sẽ ở đâu. Tôi nghĩ nếu Fed chờ cho đến khi vào cuộc họp thực tế rồi mới đưa ra quyết định, sự cân nhắc gia tăng đó có thể giúp ngân hàng trung ương tránh được việc tự làm trầm trọng thêm những sai lầm của mình," Warsh phát biểu trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện.

Một đề xuất khác có thể vấp phải phản ứng dữ dội: Thay đổi cách Fed tính toán lạm phát. Warsh ưa chuộng việc sử dụng mức Trimmed Averages, loại bỏ mọi "Rủi ro đuôi" (Tail-risks) và các cú sốc giá cả một lần (như địa chính trị) để đánh giá xem liệu sự thay đổi giá cả có gây ra hiệu ứng bậc hai (Second-order effects) lên nền kinh tế hay không. Cách đo lường này có thể tạo ra con số lạm phát thấp hơn thực tế, nhưng bị chỉ trích là làm lu mờ những biến động ngắn hạn tác động trực tiếp đến túi tiền người tiêu dùng.

4. Tuyên Ngôn Độc Lập: Bài Toán Khó Dưới Bóng Tổng Thống Trump

Cuối cùng, và chắc chắn không kém phần quan trọng, Warsh phải đối mặt với thách thức chứng minh ông là người độc lập. Ông được đề cử bởi Tổng thống Donald Trump — người không hề giấu giếm mong muốn ép lãi suất giảm — và bản thân Warsh cũng đã ủng hộ chính sách "bồ câu" từ lâu.

Warsh khẳng định với các thượng nghị sĩ rằng ông không hề hứa hẹn cắt giảm lãi suất với Tổng thống Trump để đổi lấy đề cử. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc một ngân hàng trung ương phải đưa ra các quyết định không bị trói buộc bởi chính trị. Dù vậy, nếu Warsh thực sự thúc đẩy việc cắt giảm lãi suất, ông sẽ ngay lập tức đối mặt với những nghi ngờ và cáo buộc là "con rối" của chính quyền.

 
 
FinVenture View

Kevin Warsh bước vào chiếc ghế quyền lực nhất nền tài chính toàn cầu không phải như một "tân binh", nhưng di sản cấu trúc và định kiến chính trị đang đặt ông lên một sợi dây thăng bằng nguy hiểm nhất lịch sử Fed. Nếu ông bảo vệ tính độc lập của Fed bằng cách giữ lãi suất cao để chống lạm phát, ông sẽ chọc giận Nhà Trắng. Ngược lại, nếu ông nhượng bộ, ông sẽ đánh mất uy tín của tổ chức mà thị trường tài chính dựa vào để định giá rủi ro. Cuộc chơi vĩ mô lúc này không chỉ là các con số, mà là bài kiểm tra bản lĩnh thể chế.

K

Khoa Nam

Chuyên viên phân tích tài chính tại FinVenture

Chia sẻ
Social share links

0 Comments
Sort by
Oldest
User avatar